Yeni
9786253612009
402971
https://www.legalkitabevi.com/seref-iba/anayasa-dersleri-genel-esaslar-ve-turk-anayasa-hukuku.htm
Anayasa Dersleri (Genel Esaslar ve Türk Anayasa Hukuku)
1035
Prof. Dr. Şeref İba
İçindekiler
Sunuş
5
Kısaltmalar
25
I. (GENEL) KISIM
GENEL ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
HUKUK DÜZENİ VE ANAYASA HUKUKU
1. TOPLUM VE HUKUK
29
1.1. Örf ve Adet (Gelenek) Kuralları
29
1.2. Ahlak ve Görgü Kuralları
29
1.3. Din Kuralları
30
1.4. Hukuk Kuralları
30
2. DOĞAL/POZİTİF HUKUK AYRIMI
30
3. KAMU/ÖZEL HUKUK AYRIMI
31
4. NORMLAR HİYERARŞİSİ
32
5. ANAYASA HUKUKUNDA METODOLOJİ VE BİLİMSEL YAKLAŞIMLAR
34
6. ANAYASA HUKUKUNUN SİYASET BİLİMİ, KAMU HUKUKU VE HUKUKUN DİĞER DALLARIYLA İLİŞKİSİ
37
6.1. Anayasa ve Siyaset Bilimi
38
6.2. Anayasa ve Kamu Hukuku Dalları
42
6.3. Anayasa ve Özel Hukuk Dalları
42
7. ANAYASA HUKUKUNUN ÇOCUKLARI, “YENİ DİSİPLİNLER”
43
7.1. Parlamento Hukuku
43
7.2. Anayasa Yargısı
44
7.3. Siyasi Partiler ve Seçim Hukuku
45
İKİNCİ BÖLÜM
ANAYASA HUKUKU KAVRAMI VE ANAYASA TÜRLERİ
1. ANAYASA HUKUKU KAVRAMI
47
1.1. Anayasa Terimi
47
1.2. Anayasa Kavramı
49
1.3. Anayasa Hukuku’nun İnceleme Alanı ve Kısımları
50
1.4. Anayasanın İdeolojisi
52
2. ANAYASALARIN SINIFLANDIRILMASI
53
2.1. Maddi (Geniş)/Şekli (Dar) Anlamda Anayasa
54
2.2. Yazılı /Yazısız (gelenek ağırlıklı) Anayasa
54
2.3. Çerçeve/ Düzenleyici (kazuistik) Anayasa
55
2.4. Orijinal/Taklit Anayasa
56
2.5. Katı (Sert)/Esnek (Yumuşak) Anayasa
56
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASACILIK GELİŞMELERİ VE
ANAYASANIN İŞLEVLERİ
1. ANAYASACILIK HAREKETLERİ
59
2. ANAYASACILIK ANLAYIŞININ GELİŞİMİ
62
3. ANAYASANIN İŞLEVLERİ
63
4. ANAYASA DİLİ VE ANAYASACILIK YAKLAŞIMLARI
69
4.1. Siyasal/Sosyal Anayasa
71
4.2. Anayasal İktisat Yaklaşımı ve Türevleri
72
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA HUKUKUNUN KAYNAKLARI
1. RESMİ YAYINLAR
75
1.1. Resmî Gazete
75
1.2. Düstur
75
1.3. Külliyatlar
76
1.4. TBMM Kanunlar Dergisi (Kavanin Mecmuası)
77
1.5. TBMM Tutanak Dergisi
78
1.6. Özel Kaynaklar
78
2. YARGI KARARLARI
79
3. DOKTRİN (BİLİMSEL YAYINLAR)
79
BEŞİNCİ BÖLÜM
ANAYASA YAPIMI VE DEĞİŞİKLİĞİ
1. SİYASİ İKTİDAR VE KURUCU İKTİDAR KAVRAMI
81
1.1. Siyasi İktidar Terimi
81
2. KURUCU İKTİDAR KAVRAMI
83
2.1. Kurulu (Kurulmuş) İktidar
83
2.2. Asli Kurucu İktidar
85
2.2.1. Monarşik Asli Kurucu İktidar
86
2.2.2. Demokratik Asli Kurucu İktidar
86
2.3. Tali (Türev) Kurucu İktidar
90
2.4. Anayasa Değişikliği
91
2.4.1. Genel Olarak
91
2.4.2. Teklif (Girişim) Aşaması
93
2.4.3. Görüşme ve Karar Aşaması
94
2.4.4. Onay Aşaması
95
2.4.4.1. Devlet Başkanının Onay Yetkisi
96
2.4.4.2. Halkın Onay Yetkisi (Kurucu Referandum)
97
ALTINCI BÖLÜM
ANAYASANIN YORUMLANMASI
1. ANAYASA HÜKÜMLERİNİN YORUMLANMASI
100
1.1.Kasik Yorum Yöntemleri
101
1.2. Anayasa Hukukuna Özgü Yorum Yöntemleri
102
YEDİNCİ BÖLÜM
DEVLET
1. DEVLET KAVRAMI VE BAŞLICA DEVLET ANLAYIŞLARI
105
1.1. Devletin Kökenine İlişkin Başlıca Teoriler
105
1.2. Devlet Kavramı
106
2. DEVLETİN UNSURLARI
110
2.1. Millet (Topluluk)
110
2.2. Ülke
111
2.3. Egemenlik (Siyasi İktidar)
112
2.4. Siyasi ve Hukuki Örgütlenme
116
3. DEVLET ŞEKİLLERİ
118
3.1. Tek (Basit) Yapılı Devletler
118
3.1.1. Üniter Devlet
118
3.1.2. Bölgeli Devlet
121
3.2. Karma Yapılı Devletler
121
3.2.1. Devlet Birlikleri
121
3.2.2. Devlet Toplulukları
121
3.2.2.1. Konfederasyon
121
3.2.2.2. Federasyon
122
4. DEVLET ANLAYIŞLARI VE İDEOLOJİLER
122
SEKİZİNCİ BÖLÜM
DEMOKRASİ
1. DEMOKRASİNİN TARİHSEL KÖKENLERİ
125
2. DEMOKRASİ MODELLERİ
127
2.1. Temsili Demokrasi
130
2.2. Doğrudan Demokrasi
132
2.3. Yarı–Doğrudan Demokrasi
132
2.3.1. Referandum (Halk Oylaması)
133
2.3.2. Halk Vetosu
134
2.3.3. Halk Girişimi (Halkın Kanun Teklifi)
134
2.3.4. Halkın Geri Çağırması (Temsilcinin Azli)
135
3. BATILI DEĞERLER VE DEMOKRASİ STANDARTLARI
136
3.1. Kuvvetler (Güçler, Erkler) Ayrılığı İlkesi
138
3.1.1. Saf Kuvvetler Ayrılığı
138
3.1.2. Kuvvetler Ayrılığının Yeni Anlamı: “Denge ve Denetleme” ya da “Anayasal Silahlar”
140
3.2. Hukuk Devleti” ve “Hukukun Üstünlüğü
142
3.3. Eşitlik İlkesi
145
3.4. “Çoğulculuk” İlkesi
147
3.5. Cumhuriyet ve Demokrasi İlkeleri
149
4. DEMOKRASİ ANLAYIŞLARI VE SÖYLEMLERİ
151
5. ANAYASAL DEMOKRASİ TARTIŞMALARI
154
DOKUZUNCU BÖLÜM
HÜKÜMET SİSTEMLERİ
1. HÜKÜMET SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
157
2. KUVVETLER BİRLİĞİNE DAYALI HÜKÜMET SİSTEMLERİ
161
2.1. Diktatörlük ve Monarşi
161
2.2. Meclis Hükümeti
162
3. KUVVETLER AYRILIĞINA DAYANAN HÜKÜMET SİSTEMLERİ
162
3.1. Başkanlık Sistemi
164
3.2. Yarı–Başkanlık Sistemi
169
3.3. Parlamenter Sistem
170
ONUNCU BÖLÜM
SİYASİ PARTİLER
1. SİYASİ PARTİ KAVRAMI
175
2. SİYASİ PARTİLERİN İŞLEVLERİ
175
3. SİYASİ PARTİLERİN HUKUKİ NİTELİĞİ
177
4. SİYASİ PARTİLERİN KURULUŞ VE FAALİYET İLKELERİ
177
5. SİYASİ PARTİ TÜRLERİ
179
5.1. Kadro Partisi–Kitle Partisi
179
5.2. Disiplinsiz (Serbest) Parti–Disiplinli Parti
179
5.3. Bütünleşme Partisi–Toplayıcı (Hepsini Yakala) Parti
179
6. SİYASİ PARTİ SİSTEMLERİ
180
7. SİYASİ PARTİLERİN TEŞKİLATLANMASI VE ORGANLARI
180
7.1. Siyasi Partilerin Merkez Teşkilatı
181
7.1.1. Büyük Kongre
181
7.1.2. Genel Başkan
183
7.1.3. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
184
7.1.4. Merkez Disiplin Kurulu
184
7.2. Siyasi Partilerin Taşra Teşkilatı
185
7.2.1. Belde ve Köy/Mahalle
186
7.2.2. İlçe Teşkilatı
186
7.2.3. İl Teşkilatı
187
7.3. Siyasi Parti Grupları
187
7.4. Seçim İttifakları
190
8. ‘PARTİ İÇİ DEMOKRASİ’ VE ADAY BELİRLEME YÖNTEMLERİ
191
8.1. Önseçim
195
8.2. Merkez Yoklaması
197
8.3.Teşkilat Yoklaması
197
8.4.Kontenjan Adaylığı
198
ONBİRİNCİ BÖLÜM
SEÇİMLER
1. SEÇİM HUKUKU VE İLKELER
199
2. DEMOKRATİK SEÇİMLERDE OY HAKKINA İLİŞKİN İLKELER
201
2.1. Genel Oy İlkesi
202
2.2. Bireysel Oy İlkesi
203
2.3. Doğrudan (Aracısız) Oy İlkesi
203
2.4. Eşit Oy (Bir Seçmen, Bir Oy) İlkesi
204
2.5. Serbest Oy İlkesi
204
2.6. Gizli Oy (Oyun Gizliliği) İlkesi
205
2.7. Açık Sayım ve Döküm (Dürüst Oy) İlkesi
205
2.8. Zorunlu Oy İlkesi
206
2.9. Hukuki Güvence (Seçimlere Yargı Gözetimi ve Denetimi) İlkesi
206
2.9.1. Seçimlerin Yönetimi Modelleri
206
2.9.2. Seçimlerin Denetimi veya Uyuşmazlıkların Çözümü Modelleri
208
3. SEÇİM SİSTEMLERİ
209
3.1. Çoğunluk Sistemleri
212
3.1.1. Basit Çoğunluk (Tek Adlı Tek Turlu Çoğunluk) Sistemleri
212
3.1.2. İki Turlu Tek Adlı Çoğunluk Sistemleri
213
3.1.3. Listeli Çoğunluk (Blok Oy/ Parti Blok Oy) Sistemleri
213
3.1.4. Tercihli Oy (Tek Turlu Çoğunluk (Alternatif Oy) Sistemi
214
3.1.5. Borda Sayım Sistemi
215
3.2. Nispi (Orantılı) Temsil Sistemi
215
3.2.1. Tam Orantılı (Ülke Esası) Temsil Sistemleri
218
3.2.2. Yaklaştırmalı (Seçim Çevresi Esası) Orantılı Temsil Sistemleri
219
3.3. D’Hondt Sistemi
219
3.4. Karma Sistemler
220
4. SEÇİM BARAJI (%7)
220
ONİKİNCİ BÖLÜM
İNSAN HAKLARI
1. İNSAN ONURU
225
2. HAK VE ÖZGÜRLÜK
226
3. TERMİNOLOJİ
226
4. DEVLETİN İNSAN HAKLARINA YAKLAŞIMI
227
4.1. Negatif Özgürlük
228
4.2. Pozitif Özgürlük
228
4.3. İnsan Haklarının Evrimi
228
5. TEMEL HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER HUKUKUNUN ANAYASAL KONUMU
229
6. NEGATİF, POZİTİF VE AKTİF STATÜ HAKLARI
231
7. BİRİNCİ, İKİNCİ, ÜÇÜNCÜ KUŞAK HAKLAR
235
8. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
236
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA YARGISI
1. ANAYASA YARGISI VE ANLAMI
239
2. ANAYASA MAHKEMESİ MODELLERİ
240
2.1. Doğrudan Atama Yöntemi
240
2.2. Seçim Yöntemi
240
2.3. Karma Yöntem
241
3. KANUNLARIN ANAYASAYA UYGUNLUĞUNUN DENETİM YOLLARI
241
3.1.Siyasi Denetim
241
3.2. Yargısal Denetim (Anayasallık Denetimi)
244
3.2.1. Yaygın Denetim
245
3.2.2. Merkezileşmiş Denetim
245
3.2.2.1. Önceden Denetim
245
3.2.2.2. Sonradan Denetim (A Posteriori Denetim)
246
3.3. Başvuru Biçimine Göre Denetim Türleri
248
3.3.1.Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yolu)
249
3.3.2. Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)
250
3.4. Bireysel Başvuru (Anayasa Şikâyeti)
251
II. (ÖZEL) KISIM
TÜRK ANAYASA HUKUKU
BİRİNCİ BÖLÜM
ANAYASANIN ANLAMLANDIRILMASI
1. ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ
257
2. “ANAYASA–ÜSTÜ” YAKLAŞIMLAR
259
3. ANAYASANIN RUHU VE BAŞLANGIÇ KISMININ DEĞERİ
262
3.1. Değiştirilmezlik Güvencesi/Sonsuzluk Hükümleri
262
3.2. Başlangıç Kısmının Hukuki Etkisi
264
4. ANAYASAL TEAMÜL VE RİTÜELLER
265
İKİNCİ BÖLÜM
1982 ANAYASASINA GÖRE DEVLETİN TEMEL NİTELİKLERİ
1. CUMHURİYET İLKESİ
269
2. MİLLİ EGEMENLİK İLKESİ
271
3. ÜNİTER DEVLET İLKESİ
275
4. ATATÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNE BAĞLI DEVLET İLKESİ
277
5. İNSAN HAKLARINA SAYGILI DEVLET İLKESİ
279
6. LAİK DEVLET İLKESİ
280
7. SOSYAL DEVLET İLKESİ
281
7.1. Sosyal Devletin Gerçekleştirilmesine Yönelik Hukuki Tedbirler
283
7.1.1. Çalışma Hakkı
283
7.1.2. Adil Ücret Hakkı
283
7.1.3. Sosyal Güvenlik Hakkı
284
7.1.4. Konut Hakkı
284
7.1.5. Sağlık Hakkı
284
7.1.6. Eğitim Hakkı
284
7.1.7.) Sosyal Hakların Sınırı
284
7.2. Sosyal Devletin Gelir Dağılımın Düzeltici Araçları ve İdeali
285
7.2.1. Vergi Politikaları
285
7.2.2. Sosyal Amaçlı Kamulaştırma
285
7.2.3. Toprak Reformu
285
7.2.4. Planlama
286
7.2.5. Devletleştirme
286
7.2.6. Sendikal Haklar
286
7.2.7. Sosyal devlette özel olarak korunan kesimler;
286
8. HUKUK DEVLETİ İLKESİ
287
9. EŞİTLİK İLKESİ
296
10. DEMOKRATİK DEVLET İLKESİ
299
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DEVLET GELENEĞİ VE ANAYASACILIK BAĞLAMINDA TÜRK MİLLETİ
1. İSLAMİYET ÖNCESİ DÖNEM
305
2. İSLAMİYET SONRASI DÖNEM
306
3. OSMANLI DEVLETİ
307
3.1. Genel Olarak Devlet Yapısı
307
3.2. Gerileme Dönemi ve Batılılaşma Çabaları
308
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
OSMANLI–TÜRK ANAYASAL GELİŞMELERİ
1. SENED–İ İTTİFAK (1808)
311
2. TANZİMAT FERMANI (1839)
313
3. ISLAHAT FERMANI (1856)
315
4. KANUN–U ESASİ (1876): “I. MEŞRUTİYET”
316
4.1. Genel Olarak
316
4.2. Temel Esaslar
317
4.3. İnsan Hakları
317
4.4. Devlet Yapısı ve Organlar
318
4.4.1. Yürütme Erki
318
4.4.2. Yasama Erki
319
4.4.3. Yargı Erki
320
5. II. MEŞRUTİYET İLANI (1908) VE KANUN–U ESASİ DEĞİŞİKLİĞİ PAKETİ (1909)
320
5.1. Genel Olarak
320
5.2. İnsan Hakları
323
5.3. Yasama Erki
323
5.4. Yürütme Erki
324
5.4.1. Padişah
324
5.4.2. Heyet–i Vükela
324
5.5. Yargı
325
BEŞİNCİ BÖLÜM
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ (CUMHURİYETE GEÇİŞ)
ANAYASAL GELİŞMELER
1. TEŞKİLAT–I ESASİYE KANUNU (1921 ANAYASASI)
327
1.1. Genel Olarak (TEK Öncesi)
327
1.2. Teşkilat–ı Esasiye Kanununun Nitelikleri
330
ALTINCI BÖLÜM
1924 TEŞKİLAT–I ESASİYE KANUNU (1924 ANAYASASI)
1. 1924 ANAYASASI HAZIRLIKLARI
335
2. 1924 ANAYASASI’NIN GETİRDİKLERİ
338
2.1. Genel Olarak
338
2.2. Genel İlkeler
339
2.3. Yasama
339
2.4. Yürütme
341
2.4.1. Cumhurbaşkanı
341
2.4.2. İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu)
342
2.5. Yargı
342
2.6. İnsan Hakları
342
2.7. Hükümet Sistemi Kararsızlığı
343
2.8. Çok–Partili Dönemde Uygulanması
344
2.9. Anayasa Dilinde Yap–Boz
344
YEDİNCİ BÖLÜM
1924 ANAYASASI’NDAN 1961 ANAYASASI’NA GEÇİŞ SÜRECİ
1. 27 MAYIS ASKERİ MÜDAHALESİ
347
2. Geçiş Dönemi Yönetimi
349
2.1. Geçici Anayasal Düzen (12 Haziran Geçici Anayasası)
349
3. 1961 ANAYASASI’NIN HAZIRLANIŞI
350
SEKİZİNCİ BÖLÜM
1961 ANAYASASI
1. GENEL OLARAK
351
2. HUKUK DEVLETİ YOLUNDA YENİLİKLER
351
3. HÜKÜMET SİSTEMİ
352
4. İNSAN HAKLARI
353
5. 12 MART MUHTIRASI SONRASI (1971–1973 DEĞİŞİKLİKLERİ)
354
DOKUZUNCU BÖLÜM
1982 ANAYASASINA GEÇİŞ VE HAZIRLIK SÜRECİ
1. KOALİSYON HÜKÜMETLERİ VE SİYASİ İSTİKRARSIZLIK
357
2. 12 EYLÜL ASKERİ DARBESİ VE İHTİLAL HUKUKU
358
3. 1982 ANAYASASI’NIN HAZIRLANMASI
360
4. 1982 ANAYASASININ ANA ÖZELLİKLERİ
363
ONUNCU BÖLÜM
TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER REJİMİ
1. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN NİTELİĞİ
365
2. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI
366
2.1. Objektif Sınırlar
366
2.2. Anayasal Sınırlar
367
2.3. Yasama Organınca Kanunla Sınırlanması ve Durdurulması
367
3. NEGATİF, POZİTİF VE AKTİF STATÜ HAKLARI
370
ONBİRİNCİ BÖLÜM
SİYASİ PARTİLER
1. PARTİ KURMA HAKKI
377
2. SİYASİ PARTİ ÜYELİĞİ
378
3. SİYASİ PARTİLERE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR
382
3.1. Siyasi Parti Kapatma Davası
382
3.2. Siyasi Partilerin Denetimi
387
3.3. İhtar ve Devlet Yardımından Yoksun Bırakma
389
ONİKİNCİ BÖLÜM
TÜRK SEÇİM HUKUKU
1. MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ
392
2. İLLERE VE SEÇİM ÇEVRELERİNE GÖRE MİLLETVEKİLİ SAYILARININ HESAPLANMASI
393
3. SEÇİM TÜRLERİ
394
3.1. Seçimin Başlangıcı (Zamanlama) Bakımından
394
3.2. Seçimlerin Yenilenmesi (Erken Genel Seçim)
394
3.3. Erken Seçimin Yeni Anlamı
395
3.4. Ara Seçim
398
3.4.1. Zorunlu Olmayan (Olağan) Ara Seçim
398
3.4.2. Zorunlu (Olağanüstü) Ara Seçim
399
3.5. Seçim Sonuçları Bakımından
399
3.5.1. Kurucu Seçim
399
3.5.2. Kritik Seçim
400
4. SEÇME HAKKI (SEÇMEN OLMA) ŞARTLARI
400
5. ÜLKEMİZDE SEÇİM SİSTEMLERİ VE İTTİFAKLAR
401
5.1. D’Hondt Sistemi
403
6. SEÇİMLERİN YÖNETİMİ VE YÜKSEK SEÇİM KURULU
408
7. TÜRKİYE (ÜLKE SEÇİM ÇEVRESİ) MİLLETVEKİLLİĞİ ÖNERİLERİ
409
8. YEDEK MİLLETVEKİLLİĞİ ÖNERİSİ
410
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YASAMA ORGANI: KURULUŞ VE İŞLEYİŞ ESASLARI
1. YASAMA ORGANININ KURULUŞ VE İŞLEYİŞ İLKELERİ
414
1.1. Parlamentonun Sürekliliği İlkesi
414
1.2. Parlamentonun Yönetsel (idari) Bağımsızlığı İlkesi
416
1.3. Parlamentonun Yöntemsel (Usuli) Bağımsızlığı İlkesi
417
1.4. TBMM İçtüzüğü
418
1.5. Parlamenter Teamül ve Ritüeller
424
2. GENEL OLARAK TÜRK PARLAMENTO TARİHİ
425
3. YASAMA YETKİSİ VE İŞLEVİ
428
3.1. Yasama Yetkisi ve Nitelikleri
428
3.2. Yasama İşlemleri
432
3.2.1. Kanun ve Türleri
433
3.2.2. TBMM Kararı
443
3.2.3. İsimsiz (Bildirici) Yasama İşlemleri
444
4. MİLLETVEKİLLİĞİ STATÜSÜ VE SIFATI
445
4.1. Milletvekili Seçilme Yeterliliği
445
4.2. Üyeliğin Başlangıcı ve Bitişi
447
4.3. Yasama Bağışıklıkları
453
4.3.1. Yasama Sorumsuzluğu (Kürsü Dokunulmazlığı, Mutlak Dokunulmazlık)
453
4.3.2. Yasama Dokunulmazlığı (Geçici Dokunulmazlık)
455
4.3.2.1. Bakan Dokunulmazlığı
458
4.3.2.2. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılma Usulü, “Fezleke” ve “Karma Komisyon”
459
4.4. Yasama Uyumsuzluğu (Bağdaşmazlık)
460
5. DENGE VE DENETLEME YETKİSİ VE YOLLARI
461
5.1. Denetim Yolları
461
5.1.1. Yazılı Soru
461
5.1.2. Genel Görüşme Önergesi
463
5.1.3. Meclis Araştırması
464
5.1.4. Yürütmenin Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması
468
5.1.4.1. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu
469
5.1.4.2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Hakkında Meclis Soruşturması
472
5.2. TBMM’ye Bireysel Başvuru Yolları
473
6. TOPLANTI DÜZENİ
478
6.1. Oturum
478
6.2. Birleşim
479
6.3. Yasama Yılı
480
6.4. Yasama Dönemi
480
6.5. Toplantı Türleri
485
6.5.1. Çağrılı (Olağanüstü)/Çağrısız Toplantı
485
6.6. Toplantı Yetersayısı
487
6.7. Karar Yeter Sayısı
489
7. GÖRÜŞME (MÜZAKERE) DÜZENİ
491
7.1. Öncelikle Görüşme
491
7.2. İvedilikle Görüşme
492
7.3. Tekriri Müzakere (Yeniden Görüşme)
492
7.4. Usul Görüşmesi
493
8. TBMM’NİN İÇ KURULUŞU
494
8.1. TBMM Başkanı Seçimi
495
8.2. TBMM Başkanlık Divanı
501
8.3. Geçici Başkan ve Geçici Başkanlık Divanı
504
8.4. Siyasi Parti Grupları
505
8.5. Danışma Kurulu
509
8.6. TBMM Komisyonları
512
8.6.1. Uzlaşma Komisyonu
516
8.6.2. Karma Komisyon
516
9. OYLAMA USULLERİ
518
9.1. İşaretle Oylama
518
9.2. Açık Oylama
519
9.3. Gizli Oylama
521
10. CUMHURBAŞKANI MESAJI
522
11. ÖZEL YASAMA YÖNTEMİ: "TEMEL KANUN" VE "TORBA KANUN" UYGULAMALARI
525
11.1. Temel Kanun
525
11.2. Torba Kanun Uygulaması
528
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YÜRÜTME YETKİSİ VE YÜRÜTME ORGANI
1. YÜRÜTME İŞLEVİ
533
2. YÜRÜTME İŞLEMLERİ
534
2.1. Genel Olarak Yürütme Yetkisi
534
2.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
535
2.2.1. Olağan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
535
2.2.2. Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
536
2.2.3. Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği
537
3. YÜRÜTME ORGANININ YAPISI
538
3.1. Cumhurbaşkanının Seçimi ve Görev Süresi
539
3.2. Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri
543
3.3. Türk Tipi Başkanlık Sistemi (Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi)
550
4. İDARE (KAMU YÖNETİMİ)
553
4.1. Türk Kamu Yönetiminin Yapısı
553
4.2. Kamu Yönetiminin Varlık Nedeni Olarak ‘Kamu Hizmeti’ ve ‘Kolluk’
554
4.3. Anayasa Hükümleri Işığında Türk Kamu Yönetiminin Temel İlkeleri
555
4.4. Olağanüstü Yönetim Usulleri (ya da “İstisna Anayasası”)
558
4.5. Türk Silahlı Kuvvetleri, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulunun Anayasal Konumu
561
4.6. Yerel Yönetim Kuruluşlarının Oluşum ve İşleyişi
563
4.7. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
564
4.8. Üst Kurulların (Bağımsız İdari Kurumlar) Anayasal Konumu ve İşlevleri
565
4.9. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Politika Kurulları
566
ONBEŞİNCİ BÖLÜM
YARGI YETKİSİ VE TEŞKİLATI
1. YARGI ORGANI
569
1.1. Yargı Fonksiyonu
569
1.2. Yargı Yetkisinin İlkeleri
570
1.2.1. Tabii Hâkim İlkesi
570
1.2.2. Hakimlerin Bağımsızlığı
570
1.3. Hakimler ve Savcılar Kurulu
573
2. YARGI YOLLARI
574
2.1 Adli Yargı Yolu ve Yargıtay
574
2.2. İdari Yargı Yolu
575
2.3. Uyuşmazlık Mahkemesi
576
2.4. Sayıştay
577
2.5. Anayasa Yargısı ve Anayasa Mahkemesi
578
2.5.1. Anayasa Yargısının Anlamı
578
2.5.2. Kanunların Anayasaya Uygunluğunun Denetimi
579
2.5.3. Anayasaya Uygunluk Denetiminde “Ölçü Norm”
581
2.5.4. Başvuru Biçimine Göre Denetim Türleri
582
2.5.4.1. Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yolu)
582
2.5.4.2. Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)
583
2.5.4.3. Bireysel Başvuru
584
3. ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI VE SONUÇLARI
587
3.1.“Anayasaya Uygun Yorum” ya da “Yorumlu Ret Kararı”
589
3.2. Yürürlüğü Durdurma
591
3.3. Yokluk Kararı
592
3.4. Kararların Geriye Yürümezliği
593
3.5. Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan Görevi
593
ONALTINCI BÖLÜM
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİ
1. GENEL OLARAK
597
2. TBMM GENEL KURUL GÖRÜŞMELERİ VE GİZLİ OYLAMA
599
2.1. Teklifin Tümü Üzerindeki Görüşme
599
2.2. Maddelerin Görüşülmesi ve Oylanması
599
3. ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN DENETİMİ
605
Kaynakça
609
Kavram Dizini
619
Prof. Dr. Şeref İba
İçindekiler
Sunuş
5
Kısaltmalar
25
I. (GENEL) KISIM
GENEL ESASLAR
BİRİNCİ BÖLÜM
HUKUK DÜZENİ VE ANAYASA HUKUKU
1. TOPLUM VE HUKUK
29
1.1. Örf ve Adet (Gelenek) Kuralları
29
1.2. Ahlak ve Görgü Kuralları
29
1.3. Din Kuralları
30
1.4. Hukuk Kuralları
30
2. DOĞAL/POZİTİF HUKUK AYRIMI
30
3. KAMU/ÖZEL HUKUK AYRIMI
31
4. NORMLAR HİYERARŞİSİ
32
5. ANAYASA HUKUKUNDA METODOLOJİ VE BİLİMSEL YAKLAŞIMLAR
34
6. ANAYASA HUKUKUNUN SİYASET BİLİMİ, KAMU HUKUKU VE HUKUKUN DİĞER DALLARIYLA İLİŞKİSİ
37
6.1. Anayasa ve Siyaset Bilimi
38
6.2. Anayasa ve Kamu Hukuku Dalları
42
6.3. Anayasa ve Özel Hukuk Dalları
42
7. ANAYASA HUKUKUNUN ÇOCUKLARI, “YENİ DİSİPLİNLER”
43
7.1. Parlamento Hukuku
43
7.2. Anayasa Yargısı
44
7.3. Siyasi Partiler ve Seçim Hukuku
45
İKİNCİ BÖLÜM
ANAYASA HUKUKU KAVRAMI VE ANAYASA TÜRLERİ
1. ANAYASA HUKUKU KAVRAMI
47
1.1. Anayasa Terimi
47
1.2. Anayasa Kavramı
49
1.3. Anayasa Hukuku’nun İnceleme Alanı ve Kısımları
50
1.4. Anayasanın İdeolojisi
52
2. ANAYASALARIN SINIFLANDIRILMASI
53
2.1. Maddi (Geniş)/Şekli (Dar) Anlamda Anayasa
54
2.2. Yazılı /Yazısız (gelenek ağırlıklı) Anayasa
54
2.3. Çerçeve/ Düzenleyici (kazuistik) Anayasa
55
2.4. Orijinal/Taklit Anayasa
56
2.5. Katı (Sert)/Esnek (Yumuşak) Anayasa
56
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASACILIK GELİŞMELERİ VE
ANAYASANIN İŞLEVLERİ
1. ANAYASACILIK HAREKETLERİ
59
2. ANAYASACILIK ANLAYIŞININ GELİŞİMİ
62
3. ANAYASANIN İŞLEVLERİ
63
4. ANAYASA DİLİ VE ANAYASACILIK YAKLAŞIMLARI
69
4.1. Siyasal/Sosyal Anayasa
71
4.2. Anayasal İktisat Yaklaşımı ve Türevleri
72
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA HUKUKUNUN KAYNAKLARI
1. RESMİ YAYINLAR
75
1.1. Resmî Gazete
75
1.2. Düstur
75
1.3. Külliyatlar
76
1.4. TBMM Kanunlar Dergisi (Kavanin Mecmuası)
77
1.5. TBMM Tutanak Dergisi
78
1.6. Özel Kaynaklar
78
2. YARGI KARARLARI
79
3. DOKTRİN (BİLİMSEL YAYINLAR)
79
BEŞİNCİ BÖLÜM
ANAYASA YAPIMI VE DEĞİŞİKLİĞİ
1. SİYASİ İKTİDAR VE KURUCU İKTİDAR KAVRAMI
81
1.1. Siyasi İktidar Terimi
81
2. KURUCU İKTİDAR KAVRAMI
83
2.1. Kurulu (Kurulmuş) İktidar
83
2.2. Asli Kurucu İktidar
85
2.2.1. Monarşik Asli Kurucu İktidar
86
2.2.2. Demokratik Asli Kurucu İktidar
86
2.3. Tali (Türev) Kurucu İktidar
90
2.4. Anayasa Değişikliği
91
2.4.1. Genel Olarak
91
2.4.2. Teklif (Girişim) Aşaması
93
2.4.3. Görüşme ve Karar Aşaması
94
2.4.4. Onay Aşaması
95
2.4.4.1. Devlet Başkanının Onay Yetkisi
96
2.4.4.2. Halkın Onay Yetkisi (Kurucu Referandum)
97
ALTINCI BÖLÜM
ANAYASANIN YORUMLANMASI
1. ANAYASA HÜKÜMLERİNİN YORUMLANMASI
100
1.1.Kasik Yorum Yöntemleri
101
1.2. Anayasa Hukukuna Özgü Yorum Yöntemleri
102
YEDİNCİ BÖLÜM
DEVLET
1. DEVLET KAVRAMI VE BAŞLICA DEVLET ANLAYIŞLARI
105
1.1. Devletin Kökenine İlişkin Başlıca Teoriler
105
1.2. Devlet Kavramı
106
2. DEVLETİN UNSURLARI
110
2.1. Millet (Topluluk)
110
2.2. Ülke
111
2.3. Egemenlik (Siyasi İktidar)
112
2.4. Siyasi ve Hukuki Örgütlenme
116
3. DEVLET ŞEKİLLERİ
118
3.1. Tek (Basit) Yapılı Devletler
118
3.1.1. Üniter Devlet
118
3.1.2. Bölgeli Devlet
121
3.2. Karma Yapılı Devletler
121
3.2.1. Devlet Birlikleri
121
3.2.2. Devlet Toplulukları
121
3.2.2.1. Konfederasyon
121
3.2.2.2. Federasyon
122
4. DEVLET ANLAYIŞLARI VE İDEOLOJİLER
122
SEKİZİNCİ BÖLÜM
DEMOKRASİ
1. DEMOKRASİNİN TARİHSEL KÖKENLERİ
125
2. DEMOKRASİ MODELLERİ
127
2.1. Temsili Demokrasi
130
2.2. Doğrudan Demokrasi
132
2.3. Yarı–Doğrudan Demokrasi
132
2.3.1. Referandum (Halk Oylaması)
133
2.3.2. Halk Vetosu
134
2.3.3. Halk Girişimi (Halkın Kanun Teklifi)
134
2.3.4. Halkın Geri Çağırması (Temsilcinin Azli)
135
3. BATILI DEĞERLER VE DEMOKRASİ STANDARTLARI
136
3.1. Kuvvetler (Güçler, Erkler) Ayrılığı İlkesi
138
3.1.1. Saf Kuvvetler Ayrılığı
138
3.1.2. Kuvvetler Ayrılığının Yeni Anlamı: “Denge ve Denetleme” ya da “Anayasal Silahlar”
140
3.2. Hukuk Devleti” ve “Hukukun Üstünlüğü
142
3.3. Eşitlik İlkesi
145
3.4. “Çoğulculuk” İlkesi
147
3.5. Cumhuriyet ve Demokrasi İlkeleri
149
4. DEMOKRASİ ANLAYIŞLARI VE SÖYLEMLERİ
151
5. ANAYASAL DEMOKRASİ TARTIŞMALARI
154
DOKUZUNCU BÖLÜM
HÜKÜMET SİSTEMLERİ
1. HÜKÜMET SİSTEMLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
157
2. KUVVETLER BİRLİĞİNE DAYALI HÜKÜMET SİSTEMLERİ
161
2.1. Diktatörlük ve Monarşi
161
2.2. Meclis Hükümeti
162
3. KUVVETLER AYRILIĞINA DAYANAN HÜKÜMET SİSTEMLERİ
162
3.1. Başkanlık Sistemi
164
3.2. Yarı–Başkanlık Sistemi
169
3.3. Parlamenter Sistem
170
ONUNCU BÖLÜM
SİYASİ PARTİLER
1. SİYASİ PARTİ KAVRAMI
175
2. SİYASİ PARTİLERİN İŞLEVLERİ
175
3. SİYASİ PARTİLERİN HUKUKİ NİTELİĞİ
177
4. SİYASİ PARTİLERİN KURULUŞ VE FAALİYET İLKELERİ
177
5. SİYASİ PARTİ TÜRLERİ
179
5.1. Kadro Partisi–Kitle Partisi
179
5.2. Disiplinsiz (Serbest) Parti–Disiplinli Parti
179
5.3. Bütünleşme Partisi–Toplayıcı (Hepsini Yakala) Parti
179
6. SİYASİ PARTİ SİSTEMLERİ
180
7. SİYASİ PARTİLERİN TEŞKİLATLANMASI VE ORGANLARI
180
7.1. Siyasi Partilerin Merkez Teşkilatı
181
7.1.1. Büyük Kongre
181
7.1.2. Genel Başkan
183
7.1.3. Merkez Karar ve Yönetim Kurulu
184
7.1.4. Merkez Disiplin Kurulu
184
7.2. Siyasi Partilerin Taşra Teşkilatı
185
7.2.1. Belde ve Köy/Mahalle
186
7.2.2. İlçe Teşkilatı
186
7.2.3. İl Teşkilatı
187
7.3. Siyasi Parti Grupları
187
7.4. Seçim İttifakları
190
8. ‘PARTİ İÇİ DEMOKRASİ’ VE ADAY BELİRLEME YÖNTEMLERİ
191
8.1. Önseçim
195
8.2. Merkez Yoklaması
197
8.3.Teşkilat Yoklaması
197
8.4.Kontenjan Adaylığı
198
ONBİRİNCİ BÖLÜM
SEÇİMLER
1. SEÇİM HUKUKU VE İLKELER
199
2. DEMOKRATİK SEÇİMLERDE OY HAKKINA İLİŞKİN İLKELER
201
2.1. Genel Oy İlkesi
202
2.2. Bireysel Oy İlkesi
203
2.3. Doğrudan (Aracısız) Oy İlkesi
203
2.4. Eşit Oy (Bir Seçmen, Bir Oy) İlkesi
204
2.5. Serbest Oy İlkesi
204
2.6. Gizli Oy (Oyun Gizliliği) İlkesi
205
2.7. Açık Sayım ve Döküm (Dürüst Oy) İlkesi
205
2.8. Zorunlu Oy İlkesi
206
2.9. Hukuki Güvence (Seçimlere Yargı Gözetimi ve Denetimi) İlkesi
206
2.9.1. Seçimlerin Yönetimi Modelleri
206
2.9.2. Seçimlerin Denetimi veya Uyuşmazlıkların Çözümü Modelleri
208
3. SEÇİM SİSTEMLERİ
209
3.1. Çoğunluk Sistemleri
212
3.1.1. Basit Çoğunluk (Tek Adlı Tek Turlu Çoğunluk) Sistemleri
212
3.1.2. İki Turlu Tek Adlı Çoğunluk Sistemleri
213
3.1.3. Listeli Çoğunluk (Blok Oy/ Parti Blok Oy) Sistemleri
213
3.1.4. Tercihli Oy (Tek Turlu Çoğunluk (Alternatif Oy) Sistemi
214
3.1.5. Borda Sayım Sistemi
215
3.2. Nispi (Orantılı) Temsil Sistemi
215
3.2.1. Tam Orantılı (Ülke Esası) Temsil Sistemleri
218
3.2.2. Yaklaştırmalı (Seçim Çevresi Esası) Orantılı Temsil Sistemleri
219
3.3. D’Hondt Sistemi
219
3.4. Karma Sistemler
220
4. SEÇİM BARAJI (%7)
220
ONİKİNCİ BÖLÜM
İNSAN HAKLARI
1. İNSAN ONURU
225
2. HAK VE ÖZGÜRLÜK
226
3. TERMİNOLOJİ
226
4. DEVLETİN İNSAN HAKLARINA YAKLAŞIMI
227
4.1. Negatif Özgürlük
228
4.2. Pozitif Özgürlük
228
4.3. İnsan Haklarının Evrimi
228
5. TEMEL HAKLAR VE ÖZGÜRLÜKLER HUKUKUNUN ANAYASAL KONUMU
229
6. NEGATİF, POZİTİF VE AKTİF STATÜ HAKLARI
231
7. BİRİNCİ, İKİNCİ, ÜÇÜNCÜ KUŞAK HAKLAR
235
8. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
236
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA YARGISI
1. ANAYASA YARGISI VE ANLAMI
239
2. ANAYASA MAHKEMESİ MODELLERİ
240
2.1. Doğrudan Atama Yöntemi
240
2.2. Seçim Yöntemi
240
2.3. Karma Yöntem
241
3. KANUNLARIN ANAYASAYA UYGUNLUĞUNUN DENETİM YOLLARI
241
3.1.Siyasi Denetim
241
3.2. Yargısal Denetim (Anayasallık Denetimi)
244
3.2.1. Yaygın Denetim
245
3.2.2. Merkezileşmiş Denetim
245
3.2.2.1. Önceden Denetim
245
3.2.2.2. Sonradan Denetim (A Posteriori Denetim)
246
3.3. Başvuru Biçimine Göre Denetim Türleri
248
3.3.1.Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yolu)
249
3.3.2. Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)
250
3.4. Bireysel Başvuru (Anayasa Şikâyeti)
251
II. (ÖZEL) KISIM
TÜRK ANAYASA HUKUKU
BİRİNCİ BÖLÜM
ANAYASANIN ANLAMLANDIRILMASI
1. ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ
257
2. “ANAYASA–ÜSTÜ” YAKLAŞIMLAR
259
3. ANAYASANIN RUHU VE BAŞLANGIÇ KISMININ DEĞERİ
262
3.1. Değiştirilmezlik Güvencesi/Sonsuzluk Hükümleri
262
3.2. Başlangıç Kısmının Hukuki Etkisi
264
4. ANAYASAL TEAMÜL VE RİTÜELLER
265
İKİNCİ BÖLÜM
1982 ANAYASASINA GÖRE DEVLETİN TEMEL NİTELİKLERİ
1. CUMHURİYET İLKESİ
269
2. MİLLİ EGEMENLİK İLKESİ
271
3. ÜNİTER DEVLET İLKESİ
275
4. ATATÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNE BAĞLI DEVLET İLKESİ
277
5. İNSAN HAKLARINA SAYGILI DEVLET İLKESİ
279
6. LAİK DEVLET İLKESİ
280
7. SOSYAL DEVLET İLKESİ
281
7.1. Sosyal Devletin Gerçekleştirilmesine Yönelik Hukuki Tedbirler
283
7.1.1. Çalışma Hakkı
283
7.1.2. Adil Ücret Hakkı
283
7.1.3. Sosyal Güvenlik Hakkı
284
7.1.4. Konut Hakkı
284
7.1.5. Sağlık Hakkı
284
7.1.6. Eğitim Hakkı
284
7.1.7.) Sosyal Hakların Sınırı
284
7.2. Sosyal Devletin Gelir Dağılımın Düzeltici Araçları ve İdeali
285
7.2.1. Vergi Politikaları
285
7.2.2. Sosyal Amaçlı Kamulaştırma
285
7.2.3. Toprak Reformu
285
7.2.4. Planlama
286
7.2.5. Devletleştirme
286
7.2.6. Sendikal Haklar
286
7.2.7. Sosyal devlette özel olarak korunan kesimler;
286
8. HUKUK DEVLETİ İLKESİ
287
9. EŞİTLİK İLKESİ
296
10. DEMOKRATİK DEVLET İLKESİ
299
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DEVLET GELENEĞİ VE ANAYASACILIK BAĞLAMINDA TÜRK MİLLETİ
1. İSLAMİYET ÖNCESİ DÖNEM
305
2. İSLAMİYET SONRASI DÖNEM
306
3. OSMANLI DEVLETİ
307
3.1. Genel Olarak Devlet Yapısı
307
3.2. Gerileme Dönemi ve Batılılaşma Çabaları
308
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
OSMANLI–TÜRK ANAYASAL GELİŞMELERİ
1. SENED–İ İTTİFAK (1808)
311
2. TANZİMAT FERMANI (1839)
313
3. ISLAHAT FERMANI (1856)
315
4. KANUN–U ESASİ (1876): “I. MEŞRUTİYET”
316
4.1. Genel Olarak
316
4.2. Temel Esaslar
317
4.3. İnsan Hakları
317
4.4. Devlet Yapısı ve Organlar
318
4.4.1. Yürütme Erki
318
4.4.2. Yasama Erki
319
4.4.3. Yargı Erki
320
5. II. MEŞRUTİYET İLANI (1908) VE KANUN–U ESASİ DEĞİŞİKLİĞİ PAKETİ (1909)
320
5.1. Genel Olarak
320
5.2. İnsan Hakları
323
5.3. Yasama Erki
323
5.4. Yürütme Erki
324
5.4.1. Padişah
324
5.4.2. Heyet–i Vükela
324
5.5. Yargı
325
BEŞİNCİ BÖLÜM
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ (CUMHURİYETE GEÇİŞ)
ANAYASAL GELİŞMELER
1. TEŞKİLAT–I ESASİYE KANUNU (1921 ANAYASASI)
327
1.1. Genel Olarak (TEK Öncesi)
327
1.2. Teşkilat–ı Esasiye Kanununun Nitelikleri
330
ALTINCI BÖLÜM
1924 TEŞKİLAT–I ESASİYE KANUNU (1924 ANAYASASI)
1. 1924 ANAYASASI HAZIRLIKLARI
335
2. 1924 ANAYASASI’NIN GETİRDİKLERİ
338
2.1. Genel Olarak
338
2.2. Genel İlkeler
339
2.3. Yasama
339
2.4. Yürütme
341
2.4.1. Cumhurbaşkanı
341
2.4.2. İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu)
342
2.5. Yargı
342
2.6. İnsan Hakları
342
2.7. Hükümet Sistemi Kararsızlığı
343
2.8. Çok–Partili Dönemde Uygulanması
344
2.9. Anayasa Dilinde Yap–Boz
344
YEDİNCİ BÖLÜM
1924 ANAYASASI’NDAN 1961 ANAYASASI’NA GEÇİŞ SÜRECİ
1. 27 MAYIS ASKERİ MÜDAHALESİ
347
2. Geçiş Dönemi Yönetimi
349
2.1. Geçici Anayasal Düzen (12 Haziran Geçici Anayasası)
349
3. 1961 ANAYASASI’NIN HAZIRLANIŞI
350
SEKİZİNCİ BÖLÜM
1961 ANAYASASI
1. GENEL OLARAK
351
2. HUKUK DEVLETİ YOLUNDA YENİLİKLER
351
3. HÜKÜMET SİSTEMİ
352
4. İNSAN HAKLARI
353
5. 12 MART MUHTIRASI SONRASI (1971–1973 DEĞİŞİKLİKLERİ)
354
DOKUZUNCU BÖLÜM
1982 ANAYASASINA GEÇİŞ VE HAZIRLIK SÜRECİ
1. KOALİSYON HÜKÜMETLERİ VE SİYASİ İSTİKRARSIZLIK
357
2. 12 EYLÜL ASKERİ DARBESİ VE İHTİLAL HUKUKU
358
3. 1982 ANAYASASI’NIN HAZIRLANMASI
360
4. 1982 ANAYASASININ ANA ÖZELLİKLERİ
363
ONUNCU BÖLÜM
TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER REJİMİ
1. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN NİTELİĞİ
365
2. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI
366
2.1. Objektif Sınırlar
366
2.2. Anayasal Sınırlar
367
2.3. Yasama Organınca Kanunla Sınırlanması ve Durdurulması
367
3. NEGATİF, POZİTİF VE AKTİF STATÜ HAKLARI
370
ONBİRİNCİ BÖLÜM
SİYASİ PARTİLER
1. PARTİ KURMA HAKKI
377
2. SİYASİ PARTİ ÜYELİĞİ
378
3. SİYASİ PARTİLERE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR
382
3.1. Siyasi Parti Kapatma Davası
382
3.2. Siyasi Partilerin Denetimi
387
3.3. İhtar ve Devlet Yardımından Yoksun Bırakma
389
ONİKİNCİ BÖLÜM
TÜRK SEÇİM HUKUKU
1. MİLLETVEKİLİ SEÇİLME YETERLİLİĞİ
392
2. İLLERE VE SEÇİM ÇEVRELERİNE GÖRE MİLLETVEKİLİ SAYILARININ HESAPLANMASI
393
3. SEÇİM TÜRLERİ
394
3.1. Seçimin Başlangıcı (Zamanlama) Bakımından
394
3.2. Seçimlerin Yenilenmesi (Erken Genel Seçim)
394
3.3. Erken Seçimin Yeni Anlamı
395
3.4. Ara Seçim
398
3.4.1. Zorunlu Olmayan (Olağan) Ara Seçim
398
3.4.2. Zorunlu (Olağanüstü) Ara Seçim
399
3.5. Seçim Sonuçları Bakımından
399
3.5.1. Kurucu Seçim
399
3.5.2. Kritik Seçim
400
4. SEÇME HAKKI (SEÇMEN OLMA) ŞARTLARI
400
5. ÜLKEMİZDE SEÇİM SİSTEMLERİ VE İTTİFAKLAR
401
5.1. D’Hondt Sistemi
403
6. SEÇİMLERİN YÖNETİMİ VE YÜKSEK SEÇİM KURULU
408
7. TÜRKİYE (ÜLKE SEÇİM ÇEVRESİ) MİLLETVEKİLLİĞİ ÖNERİLERİ
409
8. YEDEK MİLLETVEKİLLİĞİ ÖNERİSİ
410
ONÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YASAMA ORGANI: KURULUŞ VE İŞLEYİŞ ESASLARI
1. YASAMA ORGANININ KURULUŞ VE İŞLEYİŞ İLKELERİ
414
1.1. Parlamentonun Sürekliliği İlkesi
414
1.2. Parlamentonun Yönetsel (idari) Bağımsızlığı İlkesi
416
1.3. Parlamentonun Yöntemsel (Usuli) Bağımsızlığı İlkesi
417
1.4. TBMM İçtüzüğü
418
1.5. Parlamenter Teamül ve Ritüeller
424
2. GENEL OLARAK TÜRK PARLAMENTO TARİHİ
425
3. YASAMA YETKİSİ VE İŞLEVİ
428
3.1. Yasama Yetkisi ve Nitelikleri
428
3.2. Yasama İşlemleri
432
3.2.1. Kanun ve Türleri
433
3.2.2. TBMM Kararı
443
3.2.3. İsimsiz (Bildirici) Yasama İşlemleri
444
4. MİLLETVEKİLLİĞİ STATÜSÜ VE SIFATI
445
4.1. Milletvekili Seçilme Yeterliliği
445
4.2. Üyeliğin Başlangıcı ve Bitişi
447
4.3. Yasama Bağışıklıkları
453
4.3.1. Yasama Sorumsuzluğu (Kürsü Dokunulmazlığı, Mutlak Dokunulmazlık)
453
4.3.2. Yasama Dokunulmazlığı (Geçici Dokunulmazlık)
455
4.3.2.1. Bakan Dokunulmazlığı
458
4.3.2.2. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılma Usulü, “Fezleke” ve “Karma Komisyon”
459
4.4. Yasama Uyumsuzluğu (Bağdaşmazlık)
460
5. DENGE VE DENETLEME YETKİSİ VE YOLLARI
461
5.1. Denetim Yolları
461
5.1.1. Yazılı Soru
461
5.1.2. Genel Görüşme Önergesi
463
5.1.3. Meclis Araştırması
464
5.1.4. Yürütmenin Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması
468
5.1.4.1. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu
469
5.1.4.2. Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar Hakkında Meclis Soruşturması
472
5.2. TBMM’ye Bireysel Başvuru Yolları
473
6. TOPLANTI DÜZENİ
478
6.1. Oturum
478
6.2. Birleşim
479
6.3. Yasama Yılı
480
6.4. Yasama Dönemi
480
6.5. Toplantı Türleri
485
6.5.1. Çağrılı (Olağanüstü)/Çağrısız Toplantı
485
6.6. Toplantı Yetersayısı
487
6.7. Karar Yeter Sayısı
489
7. GÖRÜŞME (MÜZAKERE) DÜZENİ
491
7.1. Öncelikle Görüşme
491
7.2. İvedilikle Görüşme
492
7.3. Tekriri Müzakere (Yeniden Görüşme)
492
7.4. Usul Görüşmesi
493
8. TBMM’NİN İÇ KURULUŞU
494
8.1. TBMM Başkanı Seçimi
495
8.2. TBMM Başkanlık Divanı
501
8.3. Geçici Başkan ve Geçici Başkanlık Divanı
504
8.4. Siyasi Parti Grupları
505
8.5. Danışma Kurulu
509
8.6. TBMM Komisyonları
512
8.6.1. Uzlaşma Komisyonu
516
8.6.2. Karma Komisyon
516
9. OYLAMA USULLERİ
518
9.1. İşaretle Oylama
518
9.2. Açık Oylama
519
9.3. Gizli Oylama
521
10. CUMHURBAŞKANI MESAJI
522
11. ÖZEL YASAMA YÖNTEMİ: "TEMEL KANUN" VE "TORBA KANUN" UYGULAMALARI
525
11.1. Temel Kanun
525
11.2. Torba Kanun Uygulaması
528
ONDÖRDÜNCÜ BÖLÜM
YÜRÜTME YETKİSİ VE YÜRÜTME ORGANI
1. YÜRÜTME İŞLEVİ
533
2. YÜRÜTME İŞLEMLERİ
534
2.1. Genel Olarak Yürütme Yetkisi
534
2.2. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
535
2.2.1. Olağan Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
535
2.2.2. Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
536
2.2.3. Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği
537
3. YÜRÜTME ORGANININ YAPISI
538
3.1. Cumhurbaşkanının Seçimi ve Görev Süresi
539
3.2. Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri
543
3.3. Türk Tipi Başkanlık Sistemi (Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi)
550
4. İDARE (KAMU YÖNETİMİ)
553
4.1. Türk Kamu Yönetiminin Yapısı
553
4.2. Kamu Yönetiminin Varlık Nedeni Olarak ‘Kamu Hizmeti’ ve ‘Kolluk’
554
4.3. Anayasa Hükümleri Işığında Türk Kamu Yönetiminin Temel İlkeleri
555
4.4. Olağanüstü Yönetim Usulleri (ya da “İstisna Anayasası”)
558
4.5. Türk Silahlı Kuvvetleri, Başkomutanlık ve Milli Güvenlik Kurulunun Anayasal Konumu
561
4.6. Yerel Yönetim Kuruluşlarının Oluşum ve İşleyişi
563
4.7. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
564
4.8. Üst Kurulların (Bağımsız İdari Kurumlar) Anayasal Konumu ve İşlevleri
565
4.9. Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı ve Politika Kurulları
566
ONBEŞİNCİ BÖLÜM
YARGI YETKİSİ VE TEŞKİLATI
1. YARGI ORGANI
569
1.1. Yargı Fonksiyonu
569
1.2. Yargı Yetkisinin İlkeleri
570
1.2.1. Tabii Hâkim İlkesi
570
1.2.2. Hakimlerin Bağımsızlığı
570
1.3. Hakimler ve Savcılar Kurulu
573
2. YARGI YOLLARI
574
2.1 Adli Yargı Yolu ve Yargıtay
574
2.2. İdari Yargı Yolu
575
2.3. Uyuşmazlık Mahkemesi
576
2.4. Sayıştay
577
2.5. Anayasa Yargısı ve Anayasa Mahkemesi
578
2.5.1. Anayasa Yargısının Anlamı
578
2.5.2. Kanunların Anayasaya Uygunluğunun Denetimi
579
2.5.3. Anayasaya Uygunluk Denetiminde “Ölçü Norm”
581
2.5.4. Başvuru Biçimine Göre Denetim Türleri
582
2.5.4.1. Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yolu)
582
2.5.4.2. Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)
583
2.5.4.3. Bireysel Başvuru
584
3. ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI VE SONUÇLARI
587
3.1.“Anayasaya Uygun Yorum” ya da “Yorumlu Ret Kararı”
589
3.2. Yürürlüğü Durdurma
591
3.3. Yokluk Kararı
592
3.4. Kararların Geriye Yürümezliği
593
3.5. Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan Görevi
593
ONALTINCI BÖLÜM
ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ REJİMİ
1. GENEL OLARAK
597
2. TBMM GENEL KURUL GÖRÜŞMELERİ VE GİZLİ OYLAMA
599
2.1. Teklifin Tümü Üzerindeki Görüşme
599
2.2. Maddelerin Görüşülmesi ve Oylanması
599
3. ANAYASA DEĞİŞİKLİKLERİNİN DENETİMİ
605
Kaynakça
609
Kavram Dizini
619
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.035,00 | 1.035,00 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.035,00 | 1.035,00 |
Worldcard ( YKB - Vakıfbank - Anadolubank - Albaraka )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.035,00 | 1.035,00 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.035,00 | 1.035,00 |
-
-
-
-
Yeni-%10
Satışta değil -
-
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
Yeni-%5
Satışta değil
-
Yeni-%5
Satışta değil
-
Yeni-%5
Satışta değil
