İmar Hukukunda Yıkım ve İmar Para Cezaları

Av. Ali Rıza İlgezdi

İÇİNDEKİLER

5. Baskıya Önsöz 

5

4. Baskıya Önsöz 

7

3. Baskıya Önsöz 

9

2. Baskıya Önsöz 

11

1. Baskıya Önsöz 

13

Bu Kitap Neden Yazıldı? 

15

Yazarın Özgeçmişi 

17

Birinci Bölüm

TEMEL KAVRAMLAR

SORU 1: İMAR HUKUKUNUN ÜLKEMİZDEKİ TARİHSEL GELİŞİMİ NASIL OLMUŞTUR? 

27

SORU 2: YAPI RUHSATİYESİ (YAPI RUHSATI) NEDİR? 

32

SORU 3: YAPI VE BİNA NEDİR? 

54

SORU 4: KAÇAK YAPI NEDİR VE YAPTIRIMI NELERDİR? 

55

SORU 5: İMAR MEVZUATINA AYKIRI YAPI NEDİR? 

62

SORU 6: İMAR MEVZUATINA AYKIRI YAPI (KAÇAK YAPI) NEDİR? 

65

SORU 7: YAPI RUHSATI İPTAL EDİLİRSE YAPI KAÇAK HALE GELİR Mİ; YAPI RUHSATINA KAZANILMIŞ HAK SAĞLAYAN DÜZENLEMELER NELERDİR? 

72

SORU 8: RUHSATA TABİ OLMAYAN YAPILAR VE UYACAKLARI ESASLAR NELERDİR? 

74

SORU 9: YAPI KULLANMA İZNİ NEDİR? 

77

İkinci Bölüm

İMAR HUKUKUNA ÖZGÜ YAPTIRIMLAR

SORU 10: İMAR HUKUKUNA ÖZGÜ İDARİ YAPTIRIMLAR NELERDİR? 

79

SORU 11: İDARİ YAPTIRIM GEREKTİREN YAPILARDAKİ İMARA AYKIRILIK TÜRLERİ NELERDİR? 

81

Üçüncü Bölüm

YAPI TATİL TUTANAĞI

SORU 12: YAPI TATİL TUTANAĞI NEDİR? 

85

SORU 13: YAPI TATİL TUTANAĞININ İÇERİĞİNDE BULUNMASI GEREKENLER NELERDİR? 

90

SORU 14: YAPI TATİL TUTANAĞI NASIL DÜZENLENİR? 

95

SORU 15: YAPI TATİL TUTANAĞI DÜZENLENİRKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR NELERDİR? 

96

SORU 16: İMARA AYKIRILIKLAR YAPI TATİL TUTANAĞINDA AYRINTILI OLARAK TESPİT EDİLMELİ MİDİR? 

99

SORU 17: İMARA AYKIRILIKLAR İLE İLGİLİ OLARAK ÖLÇÜMLERLE İLGİLİ AYRI BİR TUTANAK DÜZENLENEBİLİR Mİ? 

101

SORU 18: İMARA AYKIRILIKTAN ETKİLENEN ALAN YAPI TATİL TUTANAĞINDA BELİRTİLMEK ZORUNDA MIDIR? 

103

SORU 19: BİRDEN FAZLA YAPI İÇİN TEK YAPI TATİL TUTANAĞI DÜZENLENEBİLİR Mİ? 

107

SORU 20: MALİKLERİ FARKLI OLAN YAPILAR İÇİN TEK YAPI TATİL TUTANAĞI DÜZENLENEBİLİR Mİ? 

108

SORU 21: BİRDEN FAZLA KATLI YAPILARDA YAPI TATİL TUTANAĞI NASIL TUTULMALIDIR? 

108

SORU 22: YAPI TATİL TUTANAĞINDA KROKİ İLE YAPININ DURUMU HALİNDE ÇELİŞKİ BULUNMASI HALİNDE DURUM NE OLUR? 

109

SORU 23: YAPI TATİL TUTANAĞINDA İMARA AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ SÜRE VERİLMESİ ZORUNLU MUDUR? 

112

SORU 24: YAPI SAHİBİNİN TESPİT EDİLMEMESİ YAPI TATİL TUTANAĞINI HUKUKA AYKIRI HALE GETİRİR Mİ? 

114

SORU 25: YAPI TATİL TUTANAĞININ YIKIM VE İMAR PARA CEZASI YÖNÜNDEN AYNI UNSURLARI TAŞIMASI GEREKİR Mİ? 

115

SORU 26: YAPI TATİL TUTANAĞI KİM TARAFINDAN DÜZENLENİR? 

117

SORU 27: YAPI TATİL TUTANAĞI NASIL TEBLİĞ EDİLİR? 

120

SORU 28: YAPI SAHİBİNİN YAPI TATİL TUTANAĞINI İMZALAMAKTAN KAÇINMASI HALİNDE TEBLİGAT YAPILMIŞ SAYILIR MI? 

123

SORU 29: YAPI TATİL TUTANAĞININ YAPIYA ASILMASI VE MUHTARA BIRAKILMASI ZORUNLU MUDUR? 

124

SORU 30: YAPI TATİL TUTANAĞININ TUTULMASINDAN SONRA YAPI SAHİBİ TARAFINDAN YAPILACAK İŞLEMLER NELERDİR? 

125

SORU 31: YAPI TATİL TUTANAĞININ İPTAL DAVASINA KONU EDİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR? 

126

SORU 32: YAPI TATİL TUTANAĞININ İPTAL DAVASINA KONU EDİLMESİ SÜREYE TABİİ MİDİR? 

128

SORU 33: YAPI SAHİBİNİN TESPİT EDİLEMEMESİ YAPI TATİL TUTANAĞINI GEÇERSİZ HALE GELMESİNE NEDEN OLUR MU? 

129

SORU 34: YAPI SINIFI VE GRUBUNUN BELİRLENMESİNDE YAPILAN HATALAR NELERDİR? 

130

Dördüncü Bölüm

İMAR HUKUKUNDA YIKIM CEZALARI

(3194 SAYILI İMAR KANUNU KAPSAMINDA)

SORU 35: HANGİ KANUNLARA GÖRE YIKIM KARARI ALINABİLİR? 

133

SORU 36: YIKIM İŞLEMİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ NEDİR? 

134

SORU 37: YIKIM KARARININ ALINMA USULÜ NEDİR? 

136

SORU 38: İMAR KANUNU’NUN 32. MADDESİNE GÖRE YIKIM KARARI ALMAYA YETKİLİ MAKAM HANGİSİDİR? 

138

SORU 39: İMAR KANUNU’NUN 32. MADDESİYLE İLGİLİ ENCÜMEN KARARLARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR? 

142

SORU 40: 3194 SAYILI KANUNUN 32. MADDESİ GEREĞİNCE İMAR MEVZUATINA AYKIRIDIR BELİRTMESİ NE DEMEKTİR VE BU BELİRTMENİN KALDIRILMASI MÜMKÜN MÜDÜR? 

147

SORU 41: BELEDİYE ENCÜMENİNİN YIKIM CEZASINA İTİRAZ EDİLEBİLİR Mİ? 

148

SORU 42: YIKIM KARARINDA MUHATAP KİMDİR? 

151

SORU 43: YIKIM KARARI NASIL VE NE ŞEKİLDE TEBLİĞ EDİLİR? 

153

SORU 44: İMAR KANUNU 32. MADDENİN UYGULANMASI BAKIMINDAN TEBLİGATIN ÖNEMİ NEDİR? 

156

SORU 45: YIKILACAK DERECEDE TEHLİKELİ YAPILARIN YIKIMI İÇİN TEBLİGAT YAPILMASI ZORUNLU MUDUR? 

160

SORU 46: YIKIM KARARI ALINMADAN ÖNCE İDARE TARAFINDAN YAPILMASI GEREKEN İŞLEMLER NELERDİR? 

161

SORU 47: YIKIM İŞLEMİNDE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR NELERDİR? 

162

SORU 48: BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİNİN İLÇE BELEDİYELERİ TARAFINDAN VERİLEN RUHSATLI YAPIYI YIKMA YETKİLERİ VAR MIDIR? 

163

SORU 49: İNŞAAT RUHSATININ DAYANAĞI OLAN İMAR PLANLARININ YARGI KARARIYLA YÜRÜTÜLMESİNİN DURDURULMASI HALİNDE 3194 SAYILI YASA’NIN 32. MADDESİ UYARINCA, İNŞAATIN DURDURULMASI ZORUNLULUK MUDUR? 

164

SORU 50: YAPI TATİL TUTANAĞI TUTULMADAN YIKIM KARARI ALINABİLİR Mİ? 

165

SORU 51: RUHSATSIZ YAPILARIN 3194 SAYILI KANUNUN 32. MADDESİ UYARINCA YIKTIRILMASINA İLİŞKİN YIKIM KARARINDAN SONRA İMAR PLANI DEĞİŞMİŞ İSE YAPI RUHSAT BAŞVURUSU NASIL DEĞERLENDİRİLİR? 

167

SORU 52: 5 YILLIK RUHSAT SÜRESİ İÇİNDE BİTİRİLMEYEN YAPIYA DOĞRUDAN YIKIM CEZASI UYGULANIR MI? 

168

SORU 53: YAPI SAHİBİNİN TESPİT EDİLMEMESİ YIKIM KARARINI HUKUKA AYKIRI HALE GETİRİR Mİ? 

169

SORU 54: YAPI TATİL TUTANAĞI DÜZENLENDİKTEN SONRA İDARECE AYRICA BİR SÜRE DAHA VERİLMİŞSE, BU SÜRE DOLMADAN YIKIM KARARI ALINABİLİR Mİ? 

170

SORU 55: RUHSATA BAĞLANMA İMKÂNI OLMAYAN YAPILAR İÇİN BİR AYLIK SÜRE DOLMADAN YIKIM KARARI VERİLEBİLİR Mİ? 

171

SORU 56: BİR AYLIK SÜRE İÇERİSİNDE RUHSAT BAŞVURUSU YAPILMASINA RAĞMEN YIKIM KARARI ALINABİLİR Mİ? 

173

SORU 57: YIKIM KARARI ALINAN YAPININ BULUNDUĞU BÖLGENİN İDARİ SINIRLARININ DEĞİŞMESİNİN YIKIM KARARINA ETKİSİ NEDİR? 

175

SORU 58: YAPI KULLANMA İZİN BELGESİNE (İSKAN RUHSATINA) SAHİP BİNALARDA İMAR YIKIM CEZASI NASIL UYGULANIR? 

176

SORU 59: YAPI SAHİBİ KAVRAMI İMAR KANUNUNUN 32. MADDESİ BAKIMINDAN NEYİ İFADE EDER? 

178

Beşinci Bölüm

İMAR HUKUKUNDA İMAR PARA CEZALARI

(3194 SAYILI İMAR KANUNU KAPSAMINDA)

SORU 60: İMAR PARA CEZASI NEDİR? 

187

SORU 61: 3194 SAYILI KANUNUN 42. MADDESİNİN İÇERİĞİ VE AMACI NEDİR? 

189

SORU 62: 3194 SAYILI İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNE GÖRE HANGİ DURUMLARDA PARA CEZASI VERİLEBİLİR? 

191

SORU 63: İMAR KANUNUNA GÖRE İMAR PARA CEZASI NASIL BELİRLENİR? 

192

SORU 64: İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNİN 2. FIKRASINDAKİ CEZALAR NELERDİR? 

193

SORU 65: İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNİN 3. FIKRASINDAKİ CEZALAR NELERDİR? 

197

SORU 66: İMAR PARA CEZALARINDA ALT SINIR NEDİR? 

202

SORU 67: ANAYASA MAHKEMESİNİN İPTAL KARARI SONRASI YAPILAN YENİ DÜZENLEMEDE 3194 SAYILI KANUNUN 42. MADDESİYLE İLGİLİ GETİRİLEN YENİLİKLER NELERDİR? 

203

SORU 68: İMAR PARA CEZASINI UYGULAYACAK MERCİ NERESİDİR? 

209

SORU 69: İMAR PARA CEZASI YAPTIRIMI KİMLERE UYGULANIR? 

210

SORU 70: İMAR PARA CEZASINA MUHATAP OLACAK KİŞİLER KİMLERDİR? 

211

SORU 71: İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNDEKİ YAPI SAHİBİ KAVRAMI NEYİ İFADE EDER? 

213

SORU 72: İMAR KANUNU’NUN 42. MADDESİNE GÖRE VERİLEN İMAR PARA CEZALARI HANGİ ŞARTLARDA ARTIRILIR? 

225

SORU 73: İMAR PARA CEZASININ TAHSİLİNDE GECİKME FAİZİ UYGULANIR MI? 

228

SORU 74: İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİYLE İLGİLİ ENCÜMEN KARARLARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR NELERDİR? 

229

SORU 75: BELEDİYE ENCÜMENİNİN İMAR PARA CEZASINA İTİRAZ EDİLEBİLİR Mİ? 

237

SORU 76: RUHSATSIZ YAPI İÇİN SÜRE VERİLMEDEN İMAR PARA CEZASI VERİLEBİLİR Mİ? 

240

SORU 77: YAPI TATİL TUTANAĞI USULÜNE UYGUN OLARAK TUTULMAMIŞSA İMAR PARA CEZASI VERİLEBİLİR Mİ? 

241

SORU 78: HAKKINDA İMAR PARA CEZASI VERİLEN KİŞİNİN ÖLMESİ HALİNDE İMAR PARA CEZASI MİRASÇILARIN TAHSİL EDİLİR Mİ? 

242

SORU 79: RUHSATA AYKIRI YAPIDAN DOLAYI, BİRDEN FAZLA KABAHAT İŞLENMİŞ OLURSA HANGİ CEZA VERİLİR? 

248

SORU 80: İMAR PARA CEZALARI ZAMAN BAKIMINDAN NASIL UYGULANIR? 

249

SORU 81: 3194 SAYILI İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNİN 1. BENDİNDE YER ALAN 10 GÜNLÜK SÜRENİN GEÇİRİLMESİ PARA CEZASININ İPTALİ SEBEBİ MİDİR? 

252

SORU 82: İMAR PARA CEZASI VERİLMESİ AÇISINDAN YAPI TATİL TUTANAĞINDA BULUNMASI GEREKEN UNSURLAR NELERDİR? 

253

SORU 83: YAPI TATİL TUTANAĞINDA RUHSATA AYKIRILIKTAN ETKİLENEN ALANIN VEYA RUHSATSIZ YAPININ M2’SİNİN VE YAPI SINIFININ YER ALMAMASI İMAR PARA CEZASININ İPTALİ SEBEBİ MİDİR? 

253

SORU 84: YAPI TATİL TUTANAĞI İLE ENCÜMEN KARARI FARKLI YILLARDA ALINIR İSE HANGİ YILA GÖRE İMAR PARA CEZASI VERİLİR? 

254

SORU 85: İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNE GÖRE VERİLEN PARA CEZALARINDA İADE MÜMKÜN MÜDÜR? 

254

SORU 86: İMAR KANUNU UYARINCA YIKIM KARARI ALINAN YAPI SAHİBİNE VERİLEN PARA CEZASININ HESAPLANMASINDA AYKIRILIKTAN ETKİLENEN ALANIN HATALI TESPİT EDİLMESİ HALİNDE UYGULAMA NASIL YAPILIR? 

255

SORU 87: YAPI DENETİM ŞİRKETİNDEN HİZMET ALINMAKSIZIN İNŞAİ FAALİYETE DEVAM EDİLMESİ HALİNDE İMAR PARA CEZASI VERİLİR Mİ? 

257

SORU 88: İMAR PARA CEZALARINDA TEKERRÜR HÜKMÜ UYGULANIR MI? 

259

SORU 89: KÖYLERDE İMAR PARA CEZASI HESABI NASIL YAPILIR? 

261

SORU 90: 5 YILLIK RUHSAT SÜRESİ İÇİNDE BİTİRİLMEYEN YAPIYA DOĞRUDAN İMAR PARA CEZASI UYGULANIR MI? 

264

SORU 91: İMAR YAPTIRIMLARINA KONU OLAN TAŞINMAZIN EL DEĞİŞTİRMESİ DURUMUNDA YAPTIRIM NASIL UYGULANIR? 

265

SORU 92: YAPI MÜTEAHHİDİNİN YETKİ BELGESİNİN İPTALİNİN NEDENLERİ VE SONUÇLARI NELERDİR? 

269

SORU 93: YAPI SAHİBİNİN TESPİT EDİLMEMESİ İMAR PARA CEZASINI KARARINI HUKUKA AYKIRI HALE GETİRİR Mİ? 

270

SORU 94: İMAR PARA CEZASI ÖDENMEZSE NE OLUR? 

271

SORU 95: İMAR PARA CEZALARI ZAMAN AŞIMINA UĞRAR MI? 

273

SORU 96: İLAVE İMAR PARA CEZASI (42–Ç) NEDİR? 

274

SORU 97: İMAR PARA CEZALARINDA İNDİRİM YAPILMASI MÜMKÜN MÜDÜR? 

281

SORU 98: İMAR PARA CEZASINA İLİŞKİN ENCÜMEN KARARI NASIL TEBLİĞ EDİLİR? 

285

SORU 99: İMAR HUKUKUNDA ETKİLENEN ALAN NEDİR? 

287

SORU 100: MEKÂNSAL OLARAK ALAN OLUŞTURMAYAN İMALATLARDA TEMEL PARA CEZASININ HESAPLANMASI NASIL YAPILIR? 

291

SORU 101: EMLAK VERGİSİ DEĞERİNİN İMAR PARA CEZASI HESABINA ETKİSİ NEDİR? 

294

Altıncı Bölüm

İMAR HUKUKUNDA YIKIM VE İMAR PARA CEZALARINA KARŞI AÇILABİLECEK DAVALAR (3194 SAYILI İMAR KANUNU KAPSAMINDA)

SORU 102: YAPI SAHİBİNİN İDARİ YAPTIRIMLARA KARŞI BAŞVURABİLECEĞİ YARGISAL YOLLAR NELERDİR? 

297

SORU 103: İMAR PARA CEZASINA İTİRAZ VE DAVA AÇMA SÜRESİ NEDİR? 

299

SORU 104: İMAR PARA CEZALARINA İLİŞKİN DAVALARIN İDARİ YARGIDA GÖRÜLEBİLMESİ İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR NELERDİR? 

302

SORU 105: 3194 SAYILI İMAR KANUNUNUN 42. MADDESİNE GÖRE VERİLEN PARA CEZASINI ÖDEYEN DAVACI TARAFINDAN, ÖDENEN TUTARIN FAİZİ İLE BİRLİKTE İADESİ İSTEMİYLE AÇILAN DAVA NEREDE GÖRÜLÜR? 

304

SORU 106: 3194 SAYILI İMAR KANUNUNUN 5940 SAYILI KANUNLA DEĞİŞİK 42. MADDESİ UYARINCA VERİLEN PARA CEZASINA NEREDE DAVA AÇILIR? 

307

SORU 107: İDARİ YAPTIRIMLARA KARŞI BAŞVURABİLECEK İPTAL DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR? 

310

SORU 108: İDARİ YAPTIRIMLARA KARŞI BAŞVURABİLECEK İPTAL DAVASININ SONUÇLARI NELERDİR? 

316

SORU 109: İDARİ YAPTIRIMLARA KARŞI BAŞVURABİLECEK TAM YARGI DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR? 

318

SORU 110: İDARİ YAPTIRIMLARA KARŞI BAŞVURABİLECEK TAM YARGI DAVASININ SONUÇLARI NELERDİR? 

321

SORU 111: İDARENİN HUKUKA UYGUN BULUNAN YIKIM EYLEMİ NEDENİYLE TAZMİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ VAR MIDIR? 

324

SORU 112: İMAR PARA CEZALARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA BİLİRKİŞİ GÖREVLENDİRİLMESİNİ GEREKTİREN VE GEREKTİRMEYEN DURUMLAR NELERDİR? 

326

Yedinci Bölüm

İMAR BARIŞININ YIKIM VE İMAR PARA CEZALARINA ETKİSİ

(3194 SAYILI İMAR KANUNU KAPSAMINDA)

SORU 113: İMAR KİRLİLİĞİNE NEDEN OLMA SUÇU NEDİR? 

329

SORU 114: İMAR BARIŞI KAPSAMINDA YAPI KAYIT BELGESİ ALINMASININ CEZA SORUMLULUĞUNA ETKİSİ NEDİR? 

331

SORU 115: İMAR BARIŞI KAPSAMINDA YAPI KAYIT BELGESİ ALINMASININ YIKIM VE İMAR PARA CEZASINA ETKİSİ NEDİR? 

334

EKLER 

337

Kaynakça 

363

Kavram Dizini 

367