Yeni
9786253611422
402842
https://www.legalkitabevi.com/bahtiyar-akyilmaz/turk-idari-yargilama-hukuku--6.htm
Türk İdari Yargılama Hukuku
1291.5
Prof. Dr. Bahtiyar Akyılmaz
Prof. Dr. Murat Sezginer
Prof. Dr. Murat Sezginer
İçindekiler
Önsöz
5
§ 1 İDARENİN DENETİMİ
I. İDARENİN DENETİMİNİN ANLAMI
29
II. İDARENİN DENETİMİNİN ÇEŞİTLERİ
30
A. Yasama Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim
30
1. TBMM Genel Kurulu
30
2. Sayıştay (Dış Denetim)
30
3. Kamu Denetçiliği Kurumu
32
4. TBMM Dilekçe Komisyonu
35
5. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
35
B. Yürütme Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim
35
1. Genel İdari Denetim
35
a. Hiyerarşik Denetim
36
b. İç Denetim
36
c. İdari Vesayet Denetimi
37
2. Yürütme Organına Bağlı Denetim Kurumlarınca Yapılan İdari Denetim
38
a. Devlet Denetleme Kurulu
38
b. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu
39
§ 2 DEVLETİN HUKUKİ FONKSİYONU OLARAK YARGI
I. GENEL OLARAK
41
II. HUKUK DEVLETİ İLKESİ VE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ
43
III. YARGI DÜZENİ KAVRAMI
44
IV. İDARİ YARGI DÜZENİNİN İŞLEVİ
46
§ 3 İDARİ YARGI YERLERİ
I. DANIŞTAY
49
A. Niteliği
49
B. Teşkilâtı
49
C. Görevleri
51
1. İdari Görevleri
52
a. Görüş / Düşünce / Mütalaa Bildirme
53
b. İtirazları Karara Bağlama
53
c. Diğer İdari Görevleri
54
2. Yargısal Görevleri
54
a. Temyiz Mercii Olarak Görevleri
55
b. İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri
55
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ
58
A. Teşkilatı
58
B. Görevleri
60
III. İDARE MAHKEMELERİ
61
IV. VERGİ MAHKEMELERİ
62
V. TEK HAKİM
63
§ 4 İDARİ YARGILAMAYA HAKİM OLAN İLKELER
I. YARGILAMA İLKELERİ
69
II. İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU’NDA YER ALAN YARGILAMA İLKELERİ
71
A. Yazılı Yargılama Usulü (Yazılılık İlkesi)
71
B. Evrak (Dosya) Üzerinden İnceleme İlkesi
73
C. Re’sen Araştırma İlkesi
75
Ç. Tasarruf İlkesi
79
§ 5 İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI VE KAPSAMI
I. İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI
83
A. Yasama Kısıntısı
83
1. Genel Olarak
83
2. 1924 Anayasası Dönemi
84
3. 1961 Anayasası Dönemi
85
4. 1982 Anayasası Dönemi
86
B. Yargı Kısıntısı (Hükûmet Tasarrufları)
87
1. Genel Olarak
87
2. Türkiye’de Hükûmet Tasarrufları
89
a. Genel Olarak
89
b. Hükûmet Tasarrufu Hâlleri
89
aa. Mukabele–i Bilmisil Kararları
89
bb. Zorunlu İskâna / Göçe Tabi Tutulma Kararları
90
cc. Türk Vatandaşlığından Çıkarma Kararları
90
çç. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları
90
3. Hükûmet Tasarrufları Devam Ediyor mu?
91
a. Mütekabiliyet (Karşılıklılık) İlkesi Çerçevesinde Alınan Kararlar
91
b. Yabancıların Türk Vatandaşlığına Alınma İsteklerinin Reddi Kararları
92
c. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları
92
ç. Yabancıların İkamet İzinlerine İlişkin Kararlar
92
d. Yabancılara Türkiye’ye Giriş Yasağı Konulması Kararları
93
e. Devlet Şeref Madalyası Verilmesi Kararları
93
f. Pasaport Talebinin Reddi Kararları
94
II. İDARİ YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI
95
A. Hukuka Uygunluk Denetimi
95
B. Yerindelik Denetimi Yasağı
97
C. Yürütme Görevinin Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Gösterilen Şekil ve Esaslara Uygun Olarak Yerine Getirilmesini Kısıtlayacak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı
100
Ç. İdari Eylem ve İşlem Niteliğinde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı
100
D. İdarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı
102
§ 6 İDARİ DAVA TÜRLERİ
I. İPTAL DAVASI
107
A. Tarihi Gelişimi
108
B. Özellikleri
110
1. İptal Davası Kamu Yararını Gerçekleştiren Genel Bir Davadır
110
2. İptal Davası Hukuk Devletini Koruyan Objektif Bir Davadır
110
3. İptal Davası Hukuk Devletinde Hak Olarak Kabul Edilmiş Bir Davadır
112
4. İptal Davası Kolay İşleyen, Karmaşık Olmayan ve Kamu Düzenine İlişkin Bir Davadır
112
5. İptal Davası Asıl (Ana) Davadır
113
6. İptal Davası Benzersiz / Eşsiz Bir Davadır
113
7. İptal Davasının Konusu İdarenin Tek Yanlı, İcrai Nitelikli İşlemleridir
114
8. İptal Davası, Kişisel Menfaatleri İhlâl Edilenler Tarafından Açılabilen Bir Davadır
115
C. İdarenin Sözleşmeleri ve İptal Davası
117
1. Genel Olarak
117
2. İdarenin Sözleşmelerinden Ayrılabilen İdari İşlemler
118
a. Sözleşme Öncesi İşlemler ve İptal Davası
118
aa. İdarenin Sözleşmelerinde İhale Süreci
118
bb. Sözleşme Öncesi İşlemlerin İptalinin Sözleşme Üzerindeki Etkisi
120
b. Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin İşlemler ve İptal Davası
124
c. Sözleşme Hükümlerine Aykırı İdari İşlemler ve İptal Davası
125
3. Sözleşme Akdedilmesi / Akdedilmesinin Reddi Kararları ve İptal Davası
126
4. Sözleşme Fesihleri ve İptal Davası
128
5. İdari Sözleşmelere Karşı Üçüncü Kişiler Tarafından İptal Davası Açılabilir mi?
129
a. Sözleşmenin Düzenleyici Nitelikteki Hükümleri
130
b. Sözleşmenin Akdi (Mali) Nitelikteki Hükümleri
131
c. Sözleşmenin Tümünün İptali Talebi
131
II. TAM YARGI DAVASI
132
A. Kavram
132
B. Tarihi Gelişimi
134
C. Tanımı ve Anlamı
135
Ç. Özellikleri
136
1. Tam Yargı Davasının Konusu İdari İşlem, İdari Eylem ya da İdari Sözleşmelerdir
137
2. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin “Hak İhlali” Şartı Aranır
137
3. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin Hak İhlalinin “Kişisel” ve “Doğrudan” Olması Gerekir
137
4. Tam Yargı Davası Sonucunda Verilen Karar Kural Olarak Davanın Taraflarını İlgilendirir
138
5. Tam Yargı Davası Sübjektif (Öznel) Bir Davadır
138
6. Tam Yargı Davası Kişisel Yarar Yanında Kamu Yararına da Hizmet Eden Bir Davadır
138
7. Tam Yargı Davası İptal Davası ile Aynı Yargılama Usulüne Tabidir
139
D. Çeşitleri
140
III. İDARİ SÖZLEŞMELERDEN DOLAYI TARAFLAR ARASINDA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN DAVALAR
144
§ 7 İDARİ DAVALARIN AÇILMASI
I. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ
147
II. İDARİ DAVA DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER
154
III. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER
155
IV. İDARİ YARGIDA TERDİTLİ İSTEM / DAVA VAR MIDIR?
157
V. AYNI DİLEKÇE İLE DAVA AÇILMASI
158
A. Genel Olarak
158
B. Bir Kişinin Birden Fazla İdari İşleme Karşı Aynı Dilekçe ile Dava Açması
159
1. Esasa İlişkin Şartlar
160
2. Usule İlişkin Şartlar
160
a. Başvurulacak Yargı Düzeni, Yargı Mercii ve Kanun Yolunun Aynı Olması
161
b. Dava Açma Süresinin Dolmamış Olması
162
c. Dava Açma Ehliyetinin Bulunması
163
ç. Davalının Aynı Olması
163
C. Birden Fazla Kişinin Aynı Dilekçe ile Dava Açması
163
1. Esasa İlişkin Şartlar
163
2. Usule İlişkin Şartlar
164
§ 8 İDARİ DAVALARDA İLK İNCELEME
I. GENEL OLARAK
165
II. İLK İNCELEME KONULARI
167
A. Görev
167
1. İdari Yargının Görev Alanı
169
2. İdari Yargının Görev Alanı Dışına Çıkarılan Uyuşmazlıklar
176
3. Görev Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi
208
a. Adli ve İdari Yargı Düzenleri Arasındaki Görev Uyuşmazlıkları
208
aa. Uyuşmazlık Mahkemesi, Yapısı ve İşleyişi
208
bb. Olumlu Görev Uyuşmazlığı
209
aaa. Farklı Mahkemelerde Dava Açılması Suretiyle Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı
209
bbb. İlgili Yargı Düzeni Başsavcısı Tarafından Yapılan Başvuru ile Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı
213
cc. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı
215
b. Hüküm Uyuşmazlıkları
220
aa. Hüküm Uyuşmazlığının Şartları
221
bb. Hüküm Uyuşmazlığına Başvuru Usulü ve Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi
226
c. İdari Yargı Düzeni İçindeki Görev Uyuşmazlıkları
228
aa. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumlu Görev Uyuşmazlığı
228
bb. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumsuz Görev Uyuşmazlığı
230
B. Yetki
231
1. Genel Olarak
231
2. İdari Davalarda Genel Yetki Kuralı
232
3. İdari Davalarda Özel Yetki Kuralları
234
a. Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetki
234
b. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki
237
c. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki
239
ç. Tam Yargı Davalarında Yetki
239
aa. İdari İşlemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki
240
bb. İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki
241
cc. Diğer Hâllerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki
243
d. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki
244
aa. Tarh, Tahakkuk ve Ceza Kesme İşlemlerinde Yetki
244
bb. Gümrük Kanunundan Kaynaklanan Vergilerle, Vergi Usul Kanunu Gereğince Şikâyet Yoluyla Vergi Düzeltme Taleplerinin Reddine İlişkin İşlemlerde Yetki
245
cc. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un Uygulanmasına İlişkin Uyuşmazlıklarda Yetki
246
e. Diğer İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Yetki
247
4. Yetki Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi
248
a. Olumlu Yetki Uyuşmazlığı (Merci Tayini)
248
b. Diğer Merci Tayini Hâlleri
249
aa. Yetkili Mahkemenin Bir Davaya Bakmasına Fiili veya Hukuki Bir Engel Çıkması
249
bb. İki Mahkemenin Yargı Çevresi Sınırlarında Tereddüt Edilmesi
250
c. Olumsuz Yetki Uyuşmazlığı
251
5. Bağlantılı Davalar
253
a. Genel Olarak
253
b. Bağlantılı Dava İçin Gerekli Şartlar
255
aa. Davalar Aynı Maddi Sebepten Kaynaklanmalıdır
255
bb. Davalar Aynı Hukuki Sebepten Kaynaklanmalıdır
256
cc. Davalardan Birisi Hakkında Verilecek Hüküm Diğerini Etkileyecek Olmalıdır
257
çç. İdari Yargı Yerlerinde Görülmekte Olan Birden Fazla Dava Olmalıdır
258
dd. Davalar Aynı Yargılama Usulüne Tabi Olmalıdır
259
ee. Yargılama Süreci Bakımından Davalar Aynı Aşamada Olmalıdır
259
ff. Davaların Kanun Yolu Mercileri Aynı Olmalıdır
260
c. Bağlantı Kararının Alınması Usulü
260
aa. Bağlantı Talebi
260
bb. Bağlantı Talebinin Mahkemelerce Kabul Edilmemesi
262
cc. Bağlantının Talep Üzerine ya da Re’sen Mahkemece Kabulünün Davalara Etkisi
262
çç. Bağlantı Kararının Verilmesi
263
dd. Bağlantılı Davalarda Yetkili Mahkeme
265
ee. Bağlantı Kararının Niteliği
266
C. İdari Merci Tecavüzü
266
1. Genel Olarak
266
2. İhtiyari – Zorunlu İdari Başvuru Ayrımı
268
3. Zorunlu İdari Başvurunun Tespiti
269
a. Kanunun Emredici Lafzı Gereği Yapılan Müracaatlar
269
b. Kanunda Özel Olarak Düzenlenen Müracaatlar
271
c. İdari İşlemin Kesinleşmesi Amacıyla Yapılan Müracaatlar
271
4. Zorunlu İdari Başvuru Süresinin Niteliği
272
5. Zorunlu İdari Başvuruda Hata
273
a. İlgililerden Kaynaklanan Hata
273
b. İdareden Kaynaklanan Hata
274
6. İhtiyari İdari Başvuru ile İlgili Birkaç Husus
276
Ç. Ehliyet
276
1. Objektif Ehliyet
277
a. Taraf Ehliyeti
277
aa. Gerçek Kişiler
278
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri
278
cc. Tüzel Kişiliği Bulunmayan Özel Hukuk Toplulukları / Grupları / Hareketleri
278
çç. Kamu Tüzel Kişileri
279
dd. Kamu Tüzel Kişiliği Bulunmayan İdareler
279
b. Dava Ehliyeti
282
aa. Gerçek Kişiler
282
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri
284
aaa. Dernekler
284
bbb. Vakıflar
285
ccc. Sendikalar
285
ççç. Şirketler
285
ddd. Siyasi Partiler
287
cc. Kamu Tüzel Kişileri
287
2. Sübjektif Ehliyet
287
a. Menfaat İhlali
288
aa. Kişisel Menfaat
291
aaa. Genel Olarak
291
bbb. Kısmi Kişisel Menfaat
292
ccc. Kişisel Menfaati Belirlemede Yararlanılan Kriterler
292
aaaa. Malik Olmak
293
bbbb. Kiracı Olmak
293
cccc. Çalışan Olmak
295
çççç. Müteahhit Olmak
296
dddd. Vergi Mükellefi Olmak
296
eeee. Salt Vatandaş Olmak
297
ffff. Milletvekili Olmak
299
gggg. Tüketici Olmak / Kamu Hizmetinden Yararlanan Olmak
299
ğğğğ. İktisadi Rakip Olmak
300
hhhh. İhaleyle Bağı Olmak
301
ıııı. Aile Ferdi Olmak
302
iiii. Köy Sakini Olmak
302
jjjj. Belde Sakini / Hemşehri Olmak
302
kkkk. Mahalli İdare Üyesi/Organı Olmak
304
llll. Üniversitede Bölüm Başkanı / Anabilim Dalı Başkanı Olmak
305
ççç. Kişisel Menfaat ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri
306
aaaa. Dernekler
306
bbbb. Vakıflar
311
cccc. Sendikalar
313
ddd. Kişisel Menfaat ve Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
317
aaaa. Barolar ve Türkiye Barolar Birliği (TBB)
317
bbbb. Odalar ve Üst Kuruluşları Birlikler
317
bb. Meşru Menfaat
319
cc. Aktüel (Güncel) Menfaat
320
aaa. Doğmamış Menfaatler İçin İptal Davası Açılması
320
bbb. Doğmuş Menfaatler İçin İptal Davası Açılması
321
b. Hak İhlali
323
c. İdarelerin Birbirlerine Karşı Açtıkları Davalarda Ehliyet
325
aa. Genel Olarak
325
bb. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Özel Hukuk Uyuşmazlıkları
325
cc. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Kamu Hukuku Uyuşmazlıkları
326
aaa. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İdari Yollarla Çözümü
326
bbb. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İptal Davası Yoluyla Çözümü
326
aaaa. Vesayet Makamlarının İşlemlerine Karşı Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İptal Davası Açması
326
bbbb. Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İşlemlerine Karşı Vesayet Makamlarının İptal Davası Açması
327
cccc. Bakanlıkların Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması
327
çççç. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Alan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması
327
dddd. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Almayan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması
329
eeee. İdarelerin, Birlikte Oluşturdukları ya da Kendi Başvuru veya İtirazları Sonucu Oluşan İşlemlere Karşı İptal Davası Açması
329
ccc. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının Tam Yargı Davası Yoluyla Çözümü
330
3. Ehliyetli Olan Şahsın Avukat Olmayan Vekili Tarafından Dava Açılması
330
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem
331
1. İcrailik Kavramı
332
a. İcrailik ve İdari İşlemin İcrası
336
b. İcrailik ve Olumsuz İdari İşlemler
338
c. İdarenin İcrai Olmayan İşlemleri
339
aa. Hazırlık İşlemleri (Ön – Öneri – Yardımcı İşlemler)
339
aaa. Danışma İşlemleri
339
bbb. Mükellefiyet Tesis Eden İşlemler
340
ccc. Raporlar
340
ççç. Tutanaklar
341
ddd. Teklifler
341
bb. Görüş (Düşünce – Mütalaa) Belirten İşlemler
342
cc. Bildirici İşlemler
342
aaa. Bildirimler
342
bbb. Hatırlatmalar / Tekrarlar
343
ccc. Uyarılar / İkazlar
343
çç. İç–Düzen İşlemler / Hizmet İçi İşlemler / İç Yazışmalar
344
dd. Uygulamaya İlişkin İşlemler
345
2. Kesinlik Kavramı
346
E. Dava Açma Süresi (Süre Aşımı)
348
1. Dava Açma Süresi ve Özellikleri
348
2. Genel ve Özel Dava Açma Süreleri
350
3. Dava Açma Süresinin Başlangıcı
353
a. Yazılı Bildirim Üzerine Dava Açma
353
aa. Genel Olarak
353
bb. Yazılı Bildirimin Amacı
354
cc. Yazılı Bildirimin Gereklilikleri
354
çç. Yazılı Bildirimin İspatı
356
dd. Yazılı Bildirimden İmtina Etme
357
ee. Adresin Bilinmemesi Nedeniyle Yazılı Bildirim Yapılamama
358
b. Sözlü Bildirim Üzerine Dava Açma
358
c. Öğrenme / Ittıla Üzerine Dava Açma
360
ç. İlan Üzerine Dava Açma
362
d. Elektronik Ortamda Tebliğ veya Erişim Üzerine Dava Açma
365
4. Düzenleyici İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi
366
a. İlanı Gereken Düzenleyici İşlemler Bakımından
366
b. İlanı Gerekmeyen Düzenleyici İşlemler Bakımından
370
5. Görevsiz Yargı Yerine Başvurma Halinde Tanınan Ek Süre (İYUK Madde 9)
370
a. Genel Olarak
370
b. Ek Süreden Yararlanma Şartları
371
6. İdari İşlem veya Eylem Yapılması İçin İdareye Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 10)
374
a. Genel Olarak
374
b. İlgililerin İdari Makamlara Başvurması
375
c. İdari Makamların Başvuruyu Değerlendirmesi
377
aa. Başvuruyu Açıkça Reddetme
377
bb. Başvuruyu Zımnen Reddetme
377
cc. Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Verme
378
ç. Çeşitli Durumlar
380
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Cevap Vermesi
380
bb. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra Aynı Konuda İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi
381
cc. Düzenleyici İşlemin İdari Yargı Organı Tarafından İptal Edilmesi Üzerine Üçüncü Kişilerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
383
çç. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
383
dd. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Değiştirilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
384
ee. Yeni Bir Hukuki Durumun Ortaya Çıkması Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
384
7. İdari İşlemin Kaldırılması, Geri Alınması, Değiştirilmesi veya Yeni Bir İşlem Yapılması İçin Üst Makama Üst Makam Yoksa İşlemi Yapan Makama Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 11)
384
a. Genel Olarak
384
b. Dava Açma Süresinin Durmasının Şartları
385
c. İdarenin Cevabı Gelmeden Dava Açılabilir mi?
386
ç. Dava Açma Süresinin Yeniden İşlemeye Başlaması
387
aa. İdarenin Açıkça veya Zımnen Talebi Reddetmesi
387
bb. İdarenin Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Vermesi
387
d. Çeşitli Durumlar
388
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Ret Cevabı Vermesi İhtimali
388
bb. İdarenin Yeni Bir İşlem Tesis Etme İhtimali
388
cc. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi
389
çç. İdareye Başvuru Üzerine Dava Konusu Yapılacak İşlem
389
dd. İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Yapılan Müracaat Üzerine Tesis Edilen İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?
389
ee. Düzenleyici İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?
389
e. Özel İtiraz Süresi Öngören Hükümler Bakımından
390
aa. 3194 Sayılı İmar Kanunu
391
bb. 4458 sayılı Gümrük Kanunu
392
cc. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
392
çç. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik
392
dd. 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Uyarınca Yapılan Başvurular Bakımından
393
ee. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bakımından
393
8. İdari İşlemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 12)
394
a. Genel Olarak
394
b. İlgililere Tanınan Seçimlik Haklar
395
aa. Doğrudan Tam Yargı Davası Açma Seçeneği
395
bb. İptal ve Tam Yargı Davasını Birlikte Açma Seçeneği
396
cc. Önce İptal Davası Açma, Ardından Tam Yargı Davası Açma Seçeneği
396
çç. Bir İdari İşlemin İcrası Sebebiyle Doğan Zararlardan Dolayı İcra Tarihinden İtibaren Tam Yargı Davası Açma Seçeneği
398
9. İdari Eylemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 13)
399
a. Genel Olarak
399
b. Özel Bir Durum: 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun
402
10. İdari İşlemden veya Eylemden Doğan Zararların Sulh Yoluyla Hallinde Süre
403
11. Sürelerin Hesaplanması
404
a. Gün, Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Sürelerin Hesaplanması
404
b. Resmî Tatil Günlerinin Sürenin Hesabına Etkisi
406
c. Çalışmaya Ara Vermenin Sürenin Hesabına Etkisi
407
ç. Mali Tatilin Sürenin Hesabına Etkisi
407
d. İdari İznin Sürenin Hesabına Etkisi
408
12. Mücbir Sebebin Dava Açma Süresine Etkisi
408
F. Husumet
410
1. Genel Olarak
410
2. İdari Davalarda Husumete İlişkin Tespitler
411
a. İdari Davalar Doğru Hasımla Görülmelidir
411
b. İdari Davalarda Husumet Dava Şartıdır ve Kamu Düzenindendir
411
c. İdari Davalarda Davalı Kural Olarak İdaredir
412
ç. İdari Davalarda Davalı İdarenin Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip olması Zorunlu Değildir
413
3. İdari Davalarda Hasımda Değişme Hali
414
4. İdari Davalarda Devlet Organlarının Hasım Konumu
414
a. Yürütme Organı
414
aa. Merkez Teşkilatı
414
aaa. Cumhurbaşkanlığı
414
bbb. Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşlar
415
ccc. Bakanlıklar
416
aaaa. Doğrudan Bakanlıklar
416
bbbb. Bakanlıkların Merkez Teşkilatı Birimleri
416
cccc. Bakanlık Bağlı Kuruluşları
416
bb. Taşra Teşkilatı
418
cc. Yer Bakımından Yerinden Yönetimler (Mahalli İdareler)
418
çç. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler
419
dd. Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar
419
ee. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Üst Kuruluşları
419
b. Yasama Organı
420
c. Yargı Organı
421
aa. Yüksek Mahkemeler
421
bb. Yargıyla İlgili Diğer Kuruluşlar
422
5. Husumet Konusunda Özellik Arzeden Durumlar
423
a. Vesayet Makamlarının Kararları
423
b. Komutanlıklar
423
c. Oluşumları ve İmtiyazları Nedeniyle Hukuki Nitelikleri Tereddüt Doğuran Özel Hukuk Tüzel Kişileri
424
ç. Özel Hukuk Kişileri
424
d. Diğer Hususlar
426
G. Dilekçelerin 3’üncü Maddeye Uygunluğu
427
Ğ. Dilekçelerin 5’inci Maddeye Uygunluğu
427
H. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar
428
§ 9 DOSYANIN TEKEMMÜLÜ
I. GENEL OLARAK
435
II. TEBLİGAT VE CEVAP VERME
435
III. BİLGİ VE BELGE TOPLAMA
438
IV. İDDİA VE SAVUNMANIN GENİŞLETİLMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI VE SINIRLI ISLAH
440
§ 10 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
I. GENEL OLARAK
447
II. GENEL KURAL: DAVA AÇILMASI İŞLEMİN YÜRÜTÜLMESİNİ DURDURMAZ
448
III. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ ŞARTLARI
450
IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI USULÜ
452
V. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ ETKİLERİ, SONUÇLARI VE UYGULANMASI
456
VI. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA İTİRAZ
458
VII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ SINIRLANDIRILMASI
460
A. 1961 Anayasası Döneminde
460
B. 1982 Anayasası Döneminde
461
VIII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA İLİŞKİN ÖZEL KANUN HÜKÜMLERİ
461
§ 11 DURUŞMA
I. GENEL OLARAK
463
II. DURUŞMALARA İLİŞKİN USUL
464
III. DURUŞMALARA İLİŞKİN ESASLAR
466
§ 12 DOSYALARIN ESASTAN İNCELENMESİ
I. GENEL OLARAK
469
II. İPTAL DAVALARINDA HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ
470
A. Yetki Unsuru Bakımından Denetim
472
1. Genel Olarak
472
2. Yetkinin Değişik Görünümleri
474
a. Yer Bakımından Yetki
475
b. Zaman Bakımından Yetki
476
c. Kişi Bakımından Yetki
479
ç. Konu Bakımından Yetki
480
3. Yetkide Paralellik İlkesi
481
4. Yetki Konusunda Özel Bir Durum: Fiili Ajan
482
5. Yetki Sakatlıkları
483
a. Yetki Gaspı
483
b. Yetki Tecavüzü
484
c. Fonksiyon Gaspı (Görev Gaspı / İşlev Gaspı)
486
ç. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü
487
d. Özel Hukuka Ait Yetkinin Gaspı
488
6. Yetki Sakatlıklarının Derecelendirilmesi
488
7. Yetki Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi
489
B. Şekil Unsuru Bakımından Denetim
490
1. Genel Olarak
490
2. Yazılı ve Yazılı Olmayan Şekil
491
a. Yazılı Şekil
491
b. Yazılı Olmayan Şekil
493
3. Şekilde Paralellik İlkesi
496
4. Şekil Sakatlıkları
498
5. Şekil Sakatlıklarının Derecelendirilmesi
504
6. Şekil Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi
507
C. Sebep (Neden) Unsuru Bakımından Denetim
509
1. Genel Olarak
509
2. Mevzuatta Sebep Unsuru Yönünden İdari İşlemler
510
a. Sebebi Mevzuatta Açıkça Gösterilen İşlemler
511
b. Sebebi Mevzuatta Belirsiz Kavramlarla Gösterilen İşlemler
511
c. Sebebi Mevzuatta Gösterilmeyen İşlemler
512
3. Sebep Sakatlıkları
513
a. Dayanılan Sebebin Mevcut Olmaması
513
b. Dayanılan Sebebin Hukuka Aykırı Olması
514
c. Dayanılan Sebebin Yanlış Nitelendirilmesi / Yeterli Olmaması
514
ç. Mevzuatta Belirtilen Sebepler Dışında Sebeplere Dayanılması
515
4. Sebep İkâmesi
515
5. İşlemin Birden Fazla Sebebe Dayanması
519
Ç. Konu Unsuru Bakımından Denetim
520
1. Genel Olarak
520
2. Konu Sakatlıkları
520
a. Mümkün ve Meşru Olmayan Konu
520
b. Mevzuatta Düzenlenmeyen Konu
521
c. Mevzuata Uygun Olmayan Konu
521
ç. Mahkeme Kararının Gereklerine Uygun Olmayan Konu
523
d. Geriye Yürümezlik İlkesine Aykırı Konu
523
e. Ölçülülük İlkesine Uygun Olmayan Konu
524
f. Kazanılmış Hakları İhlal Eden Konu
524
g. Eksik Kapsamlı Düzenleme
525
D. Amaç (Maksat) Unsuru Bakımından Denetim
526
1. Amaç Kavramı
526
2. Amaç Sakatlıkları
529
a. Genel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık
529
aa. Kişisel / Şahsi / Duygusal / Hissi Amaç Güdülmesi
531
bb. Siyasi Amaç Güdülmesi
531
b. Özel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık
532
c. Usul (Yöntem) Saptırması
535
III. TAM YARGI DAVALARINDA YARGISAL DENETİM: İDARENİN SORUMLULUĞU
537
A. Devletin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı ve Dayanağı
537
B. İdarenin Kusur Sorumluluğu
542
1. İdari Kusur Kavramı
542
2. İdari Kusurun Anlamı
544
C. Hizmet Kusuru
546
1. Hizmet Kusurunun Özellikleri
547
2. Hizmet Kusuru Sayılan Hâller
550
a. Klasik Ayrım
550
aa. Hizmetin Kötü İşlemesi
550
bb. Hizmetin Geç İşlemesi
552
cc. Hizmetin Hiç İşlememesi
553
b. Yargı Kararlarında Hizmet Kusuru
555
Ç. Kişisel Kusur
564
1. Kişisel Kusur Kavramı
564
2. Kişisel Kusur Hâlleri
566
a. Kişisel Kusur, Kamu Görevinin İfasında Ortaya Çıkabilir
566
b. Kişisel Kusur, Görevin İfası Dışında, Ancak Görev Sebebiyle Ortaya Çıkabilir
567
3. Kişisel Kusurun Özellikleri
568
4. Kişisel Kusur Olarak Görev Kusuru
569
D. Kamu Görevlilerinin Üçüncü Kişilere Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluk
573
1. Yasal Düzenleme
573
2. Anayasa 40/3 ve 129/5 Hükümlerinde Düzenlenen Sorumluluğun Unsurları
577
3. Kamu Görevlisine Rücu
580
E. İdarenin Kusursuz Sorumluluğu
583
1. Risk (Tehlike) İlkesi
584
a. İdarenin Tehlikeli Faaliyetleri, Tesisleri ve Araç–Gereçlerinin Neden Olduğu Zararlarda Risk İlkesi
588
b. Mesleki Risk İlkesi
591
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) İlkesi
592
3. Sosyal Risk İlkesi
596
a. İlkenin Uygulanması
598
b. İlkenin Özellikleri
600
c. Terör Eylemlerinde Sosyal Risk Uygulaması
601
F. Sorumluluğun Unsurları
604
1. Tazmini Gereken Zarar Olmalıdır
604
2. Zarar Kamu Hizmetinden Kaynaklanmalıdır
606
3. Zarar İdareye Bağlanabilir Olmalıdır
607
a. Uygun İlliyet Bağı
607
b. İlliyet Bağını Ortadan Kaldıran Durumlar
609
aa. Mücbir Sebep
609
bb. Zarar Görenin Ağır Kusuru
613
cc. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru
614
c. İlliyet Bağını Ortadan Kaldırmayan Durumlar
615
aa. Doğal (Tabii) Afetler
615
bb. Beklenmeyen Hâller
616
cc. Zarar Görenin ya da Üçüncü Kişinin Kusuru
618
G. Tazminat ve Tazminatın Hesaplanması
619
1. Tazmin Yükümlülüğü
619
2. Tazminat Çeşitleri
621
a. Maddi Tazminat
622
b. Manevi Tazminat
623
3. Tazminatın Kapsamı
624
4. Tazminatın Hesaplanması
626
a. Maddi Tazminatın Hesaplanması
627
aa. Ölüm Nedeniyle Maddi Tazminat
628
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat
630
cc. Mala Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat
630
çç. Maddi Tazminatın Hesaplanmasında Önemli Hususlar
631
b. Manevi Tazminatın Hesaplanması
634
aa. Ölüm Nedeniyle Manevi Tazminat
635
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat
636
cc. Kişilik Haklarına Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat
638
çç. Mala Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat
638
dd. Manevi Tazminatla İlgili Hususlar
639
§ 13 İPTAL VE TAM YARGI DAVALARININ SONUÇLANMASI
I. İPTAL DAVASININ SONUÇLANMASI
641
A. İptal Davasının (Esastan) Reddi
641
1. Ret Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi
641
2. Ret Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi
642
3. Ret Kararının Diğer Mahkemeler Üzerindeki Etkisi
642
4. Ret Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları
642
B. İptal Davasının Kabulü / İşlemin İptali
643
1. İptal Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi
643
2. İptal Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi
643
3. İptal Kararının Benzer Olaylarda İdare Üzerindeki Etkisi
643
4. İptal Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları
644
a. İptal Kararının Genel Etki ve Sonuçları
644
aa. Geçmişe Yürümesi
644
bb. Dava Konusu İşlem Bakımından Hüküm İfade Etmesi
645
cc. İdari İşlem Yerine Geçememesi
645
b. İptal Kararının Özel Etki ve Sonuçları
646
aa. Düzenleyici İşlemler Bakamından
646
aaa. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Öncekine Yürürlük Kazandırır (mı?)
646
bbb. Düzenleyici İşlemin İptali Genel Etki Gösterir
646
ccc. Düzenleyici İşlemin İptali Derdest Davaları Etkiler
646
ççç. Düzenleyici İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)
646
ddd. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)
647
bb. Birel İşlemler Bakımından
648
aaa. Birel İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)
648
bbb. Birel İşlemin İptali Kural Olarak Dava Açanları Etkiler
650
ccc. Birel İşlemin İptali Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)
650
5. İptal Kararının Mali ve Diğer Haklar Üzerindeki Etkisi
651
II. TAM YARGI DAVASININ SONUÇLANMASI
652
§ 14 ÖZEL YARGILAMA USULLERİ
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜ
655
A. Genel Olarak
655
B. İvedi Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar
657
1. İhaleden Yasaklama Kararları Hariç İhale İşlemleri
658
2. Acele Kamulaştırma İşlemleri
659
3. Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararları
660
4. Turizmi Teşvik Kanunu Uyarınca Yapılan Satış, Tahsis ve Kiralama İşlemleri
660
5. Çevre Kanunu Uyarınca İdari Yaptırım Kararları Hariç Çevresel Etki Değerlendirmesi Sonucu Alınan Kararlar
660
6. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Uyarınca Alınan Cumhurbaşkanı Kararları
661
C. İvedi Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları
661
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları
661
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı
664
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı
664
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı
665
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları
666
II. MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ
667
A. Genel Olarak
667
B. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar
667
C. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları
668
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları
668
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı
669
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı
669
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı
669
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları
669
6. Mahkeme Kararının Sonuçları Bakımından Özel Usul Kuralı
670
§ 15 DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞME
I. GENEL OLARAK
673
II. DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞMEYE YOL AÇAN HÂLLER
674
A. Gerçek Kişinin Ölümü
674
1. Yalnız Öleni İlgilendiren Davalar Bakımından
674
2. Yalnız Öleni İlgilendirmeyen Davalar Bakımından
675
B. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi
679
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri Bakımından
679
2. Kamu Tüzel Kişileri Bakımından
681
C. Kanuni Temsilci Atanması
681
Ç. Dava Konusunun Devredilmesi (Müddeabihin Temliki)
682
III. DAVACI VE DAVALI SIFATININ BİRLEŞMESİ
682
IV. BİLDİRİLEN ADRESE TEBLİGAT YAPILAMAMASI
683
§ 16 İDARİ YARGILAMA USULÜNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) İLE VERGİ USUL KANUNU’NUN (VUK) UYGULANDIĞI HÂLLER
I. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA (HMK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ
685
A. İYUK’ta Müstakil Madde Halinde Düzenlenmiş Olmakla Birlikte HMK’ye Atıf Yapılan Konular
687
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı) ve Reddi
687
a. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı)
688
b. Hâkimin Reddi
689
c. Hâkimin Çekinmesi ve Reddi Usulü
690
2. Delil Tespiti
694
a. Delil Kavramı
694
b. Delil Tespitinin Anlamı
696
c. Delil Tespit Talebinde Usul
699
B. İYUK’ta Düzenlenmeksizin HMK’ye Atıf Yapılan Konular
700
1. (Objektif) Ehliyet
700
a. Taraf Ehliyeti
700
b. Dava Ehliyeti
701
2. Üçüncü Şahısların Davaya Katılması / Müdahalesi
701
a. Asli Müdahale
702
b. Fer’i Müdahale
703
aa. Fer’i Müdahale Usulü
704
bb. Fer’i Müdahilin Yetkileri
707
3. Davanın İhbarı
709
a. Davanın İhbarının Anlam ve Önemi
709
b. Davanın İhbarı Usulü
711
4. Taraf Vekilleri
712
5. Dosyanın Taraflar ve İlgililerce İncelenmesi
714
6. Davadan Feragat
715
a. Feragat Ehliyeti
715
b. Feragat Usulü
717
c. Kısmi Feragat Olur mu?
718
ç. Şartlı Feragat Olur mu?
718
d. Feragat Ne Zamana Kadar Yapılabilir?
718
e. Feragat Kabule Bağlı mıdır?
719
aa. İptal Davalarında
721
bb. Tam Yargı Davalarında
723
f. Feragatin Sonuçları
724
g. Feragat Halinde Yargılama Giderleri
725
ğ. Diğer Hususlar
725
7. Davayı Kabul
727
8. Teminat
731
9. Mukabil (Karşı) Dava
734
10. Bilirkişi
736
11. Keşif
740
12. Yargılama Giderleri
742
a. Yargılama Giderlerinin Kapsamı
742
b. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk
745
13. Adli Yardım
748
14. Duruşmaların Sükunu ve İnzibatı
753
15. Elektronik İşlemler
753
16. Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası
754
II. VERGİ USUL KANUNUNA (VUK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ
754
§ 17 DOSYALARIN KARARA BAĞLANMASI
I. KARAR VERME USULÜ
757
II. KARARLARIN YAZIMI
758
III. KARARLARDA BULUNACAK HUSUSLAR
758
IV. KARARLARIN TEBLİĞİ
759
V. DOSYANIN KAYBOLMASI
759
§ 18 AÇIKLAMA VE YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ
I. AÇIKLAMA
761
A. Genel Olarak
761
B. Açıklama Nedenleri
762
C. Açıklama Mercii
763
Ç. Açıklama Süresi
763
D. Açıklama Usulü
763
E. Diğer Önemli Hususlar
763
II. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ
764
A. Genel Olarak
764
B. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Nedenleri
765
C. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Mercii
766
Ç. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Süresi
766
D. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Usulü
766
E. Diğer Önemli Hususlar
766
§ 19 İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI
I. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI GEREĞİ
767
II. UYGULANMASI GEREKEN İDARİ YARGI KARARLARI
768
III. İDARİ YARGI KARARLARI UYGULANIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
769
IV. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMA SÜRESİ
770
V. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMIŞ SAYILMAYACAĞI HÂLLER
773
VI. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLECEĞİ HÂLLER
774
A. Hukuki ve/veya Fiili (Maddi) İmkânsızlık
774
B. Davacının Feragat Etmesi
775
VII. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLMEYECEĞİ HÂLLER
775
A. İdarenin Kanun Yollarına Başvurması
775
B. İdareye Karşı Tazminat Davası Açılması / İdarenin Tazminat Ödemesi
776
C. Kamu Görevlisinin Mahkûm Olması
776
Ç. Otuz Günlük Sürenin Dolması
776
D. İdarenin Yeniden Yapılandırılması
777
E. Kamu Düzeninin Bozulması Tehlikesi
777
F. Mahkeme Kararını Uygulamama Yönünde Prensip (İlke) Kararı Alınması
777
G. Diğer Nedenler
778
VIII. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMAMASININ SONUÇLARI
779
A. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle Doğan Sorumluluk
779
1. Mali Sorumluluk
779
a. Mali Sorumluluk Esasları
779
b. Açılacak Maddi ve Manevi Tazminat Davası
779
c. Kamu Görevlisine Rücu
785
2. Cezai Sorumluluk
787
3. İdari Sorumluluk
787
4. Siyasi Sorumluluk
787
B. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Konusunda Özellik Arzeden Durumlar
788
1. Salt Uygulamama Haline Karşı İptal Davası Açılması
788
2. Uygulamama Nedeniyle İdareye Yapılan Başvuru Üzerine İptal Davası Açılması
788
C. Gecikme Faizi ve Oranı
789
§ 20 KANUN YOLLARI
I. KANUN YOLU KAVRAMI
791
II. KANUN YOLU TÜRLERİ
794
A. Kesin Hüküm (Muhkem Kaziye)
795
B. Kanun Yolunun Özellikleri
799
1. Olağan Kanun Yolunun Özellikleri
799
2. Olağanüstü Kanun Yolunun Özellikleri
800
C. Olağan Kanun Yolları
800
1. İstinaf
800
a. İstinafa Tabi Mahkeme Kararları
801
b. İstinaf Usulü
803
c. İstinaf İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları
805
2. Temyiz
809
a. Temyize Tabi Mahkeme Kararları
809
b. Temyiz Usulü
813
c. Temyiz İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları
817
3. İstinaf ve Temyiz Kanun Yollarına İlişkin Değerlendirme
824
4. İstinaf ve Temyizde Yürütmenin Durdurulması
831
Ç. Olağanüstü Kanun Yolları
835
1. Yargılamanın Yenilenmesi (Muhakemenin İadesi)
835
a. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri
836
b. Yargılamanın Yenilenmesi Usulü
837
2. Kanun Yararına Temyiz
839
§ 21– ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU
I. BİREYSEL BAŞVURUNUN KONUSU
844
A. İhlal Edilen Hakkın Niteliği
845
B. Denetim Dışı İşlem ve Kararlar
846
II. BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN TEMEL ŞARTLAR
849
A. Başvuru Yollarının Tüketilmesi Şartı
849
B. Kanun Yollarında Gözetilecek Hususlardan Olmama Şartı
852
III. BİREYSEL BAŞVURU ESASLARI
853
A. Başvuru Ehliyeti
853
B. Başvuru Süresi
856
C. Başvuru Usulü
857
1. Başvuru Dilekçesi
857
2. Dilekçenin Verileceği Yerler
859
3. İdari İnceleme
859
Ç. Esas Bakımından İnceleme ve Karar
860
Kaynaklar
867
Prof. Dr. Bahtiyar Akyılmaz
Prof. Dr. Murat Sezginer
Prof. Dr. Murat Sezginer
İçindekiler
Önsöz
5
§ 1 İDARENİN DENETİMİ
I. İDARENİN DENETİMİNİN ANLAMI
29
II. İDARENİN DENETİMİNİN ÇEŞİTLERİ
30
A. Yasama Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim
30
1. TBMM Genel Kurulu
30
2. Sayıştay (Dış Denetim)
30
3. Kamu Denetçiliği Kurumu
32
4. TBMM Dilekçe Komisyonu
35
5. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
35
B. Yürütme Organı Tarafından Gerçekleştirilen Denetim
35
1. Genel İdari Denetim
35
a. Hiyerarşik Denetim
36
b. İç Denetim
36
c. İdari Vesayet Denetimi
37
2. Yürütme Organına Bağlı Denetim Kurumlarınca Yapılan İdari Denetim
38
a. Devlet Denetleme Kurulu
38
b. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu
39
§ 2 DEVLETİN HUKUKİ FONKSİYONU OLARAK YARGI
I. GENEL OLARAK
41
II. HUKUK DEVLETİ İLKESİ VE İDARENİN YARGISAL DENETİMİ
43
III. YARGI DÜZENİ KAVRAMI
44
IV. İDARİ YARGI DÜZENİNİN İŞLEVİ
46
§ 3 İDARİ YARGI YERLERİ
I. DANIŞTAY
49
A. Niteliği
49
B. Teşkilâtı
49
C. Görevleri
51
1. İdari Görevleri
52
a. Görüş / Düşünce / Mütalaa Bildirme
53
b. İtirazları Karara Bağlama
53
c. Diğer İdari Görevleri
54
2. Yargısal Görevleri
54
a. Temyiz Mercii Olarak Görevleri
55
b. İlk Derece Mahkemesi Olarak Görevleri
55
II. BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ
58
A. Teşkilatı
58
B. Görevleri
60
III. İDARE MAHKEMELERİ
61
IV. VERGİ MAHKEMELERİ
62
V. TEK HAKİM
63
§ 4 İDARİ YARGILAMAYA HAKİM OLAN İLKELER
I. YARGILAMA İLKELERİ
69
II. İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU’NDA YER ALAN YARGILAMA İLKELERİ
71
A. Yazılı Yargılama Usulü (Yazılılık İlkesi)
71
B. Evrak (Dosya) Üzerinden İnceleme İlkesi
73
C. Re’sen Araştırma İlkesi
75
Ç. Tasarruf İlkesi
79
§ 5 İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI VE KAPSAMI
I. İDARİ YARGI DENETİMİNİN SINIRLARI
83
A. Yasama Kısıntısı
83
1. Genel Olarak
83
2. 1924 Anayasası Dönemi
84
3. 1961 Anayasası Dönemi
85
4. 1982 Anayasası Dönemi
86
B. Yargı Kısıntısı (Hükûmet Tasarrufları)
87
1. Genel Olarak
87
2. Türkiye’de Hükûmet Tasarrufları
89
a. Genel Olarak
89
b. Hükûmet Tasarrufu Hâlleri
89
aa. Mukabele–i Bilmisil Kararları
89
bb. Zorunlu İskâna / Göçe Tabi Tutulma Kararları
90
cc. Türk Vatandaşlığından Çıkarma Kararları
90
çç. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları
90
3. Hükûmet Tasarrufları Devam Ediyor mu?
91
a. Mütekabiliyet (Karşılıklılık) İlkesi Çerçevesinde Alınan Kararlar
91
b. Yabancıların Türk Vatandaşlığına Alınma İsteklerinin Reddi Kararları
92
c. Yabancıların Sınır Dışı Edilmesi Kararları
92
ç. Yabancıların İkamet İzinlerine İlişkin Kararlar
92
d. Yabancılara Türkiye’ye Giriş Yasağı Konulması Kararları
93
e. Devlet Şeref Madalyası Verilmesi Kararları
93
f. Pasaport Talebinin Reddi Kararları
94
II. İDARİ YARGI DENETİMİNİN KAPSAMI
95
A. Hukuka Uygunluk Denetimi
95
B. Yerindelik Denetimi Yasağı
97
C. Yürütme Görevinin Kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Gösterilen Şekil ve Esaslara Uygun Olarak Yerine Getirilmesini Kısıtlayacak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı
100
Ç. İdari Eylem ve İşlem Niteliğinde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı
100
D. İdarenin Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Yargı Kararı Verilmesi Yasağı
102
§ 6 İDARİ DAVA TÜRLERİ
I. İPTAL DAVASI
107
A. Tarihi Gelişimi
108
B. Özellikleri
110
1. İptal Davası Kamu Yararını Gerçekleştiren Genel Bir Davadır
110
2. İptal Davası Hukuk Devletini Koruyan Objektif Bir Davadır
110
3. İptal Davası Hukuk Devletinde Hak Olarak Kabul Edilmiş Bir Davadır
112
4. İptal Davası Kolay İşleyen, Karmaşık Olmayan ve Kamu Düzenine İlişkin Bir Davadır
112
5. İptal Davası Asıl (Ana) Davadır
113
6. İptal Davası Benzersiz / Eşsiz Bir Davadır
113
7. İptal Davasının Konusu İdarenin Tek Yanlı, İcrai Nitelikli İşlemleridir
114
8. İptal Davası, Kişisel Menfaatleri İhlâl Edilenler Tarafından Açılabilen Bir Davadır
115
C. İdarenin Sözleşmeleri ve İptal Davası
117
1. Genel Olarak
117
2. İdarenin Sözleşmelerinden Ayrılabilen İdari İşlemler
118
a. Sözleşme Öncesi İşlemler ve İptal Davası
118
aa. İdarenin Sözleşmelerinde İhale Süreci
118
bb. Sözleşme Öncesi İşlemlerin İptalinin Sözleşme Üzerindeki Etkisi
120
b. Sözleşmenin Uygulanmasına İlişkin İşlemler ve İptal Davası
124
c. Sözleşme Hükümlerine Aykırı İdari İşlemler ve İptal Davası
125
3. Sözleşme Akdedilmesi / Akdedilmesinin Reddi Kararları ve İptal Davası
126
4. Sözleşme Fesihleri ve İptal Davası
128
5. İdari Sözleşmelere Karşı Üçüncü Kişiler Tarafından İptal Davası Açılabilir mi?
129
a. Sözleşmenin Düzenleyici Nitelikteki Hükümleri
130
b. Sözleşmenin Akdi (Mali) Nitelikteki Hükümleri
131
c. Sözleşmenin Tümünün İptali Talebi
131
II. TAM YARGI DAVASI
132
A. Kavram
132
B. Tarihi Gelişimi
134
C. Tanımı ve Anlamı
135
Ç. Özellikleri
136
1. Tam Yargı Davasının Konusu İdari İşlem, İdari Eylem ya da İdari Sözleşmelerdir
137
2. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin “Hak İhlali” Şartı Aranır
137
3. Tam Yargı Davası Açabilmek İçin Hak İhlalinin “Kişisel” ve “Doğrudan” Olması Gerekir
137
4. Tam Yargı Davası Sonucunda Verilen Karar Kural Olarak Davanın Taraflarını İlgilendirir
138
5. Tam Yargı Davası Sübjektif (Öznel) Bir Davadır
138
6. Tam Yargı Davası Kişisel Yarar Yanında Kamu Yararına da Hizmet Eden Bir Davadır
138
7. Tam Yargı Davası İptal Davası ile Aynı Yargılama Usulüne Tabidir
139
D. Çeşitleri
140
III. İDARİ SÖZLEŞMELERDEN DOLAYI TARAFLAR ARASINDA ÇIKAN UYUŞMAZLIKLARA İLİŞKİN DAVALAR
144
§ 7 İDARİ DAVALARIN AÇILMASI
I. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ
147
II. İDARİ DAVA DİLEKÇESİNİN VERİLECEĞİ YERLER
154
III. İDARİ DAVA DİLEKÇESİ ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER
155
IV. İDARİ YARGIDA TERDİTLİ İSTEM / DAVA VAR MIDIR?
157
V. AYNI DİLEKÇE İLE DAVA AÇILMASI
158
A. Genel Olarak
158
B. Bir Kişinin Birden Fazla İdari İşleme Karşı Aynı Dilekçe ile Dava Açması
159
1. Esasa İlişkin Şartlar
160
2. Usule İlişkin Şartlar
160
a. Başvurulacak Yargı Düzeni, Yargı Mercii ve Kanun Yolunun Aynı Olması
161
b. Dava Açma Süresinin Dolmamış Olması
162
c. Dava Açma Ehliyetinin Bulunması
163
ç. Davalının Aynı Olması
163
C. Birden Fazla Kişinin Aynı Dilekçe ile Dava Açması
163
1. Esasa İlişkin Şartlar
163
2. Usule İlişkin Şartlar
164
§ 8 İDARİ DAVALARDA İLK İNCELEME
I. GENEL OLARAK
165
II. İLK İNCELEME KONULARI
167
A. Görev
167
1. İdari Yargının Görev Alanı
169
2. İdari Yargının Görev Alanı Dışına Çıkarılan Uyuşmazlıklar
176
3. Görev Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi
208
a. Adli ve İdari Yargı Düzenleri Arasındaki Görev Uyuşmazlıkları
208
aa. Uyuşmazlık Mahkemesi, Yapısı ve İşleyişi
208
bb. Olumlu Görev Uyuşmazlığı
209
aaa. Farklı Mahkemelerde Dava Açılması Suretiyle Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı
209
bbb. İlgili Yargı Düzeni Başsavcısı Tarafından Yapılan Başvuru ile Oluşan Olumlu Görev Uyuşmazlığı
213
cc. Olumsuz Görev Uyuşmazlığı
215
b. Hüküm Uyuşmazlıkları
220
aa. Hüküm Uyuşmazlığının Şartları
221
bb. Hüküm Uyuşmazlığına Başvuru Usulü ve Hüküm Uyuşmazlığının Giderilmesi
226
c. İdari Yargı Düzeni İçindeki Görev Uyuşmazlıkları
228
aa. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumlu Görev Uyuşmazlığı
228
bb. İdari Yargı Düzeni İçinde Olumsuz Görev Uyuşmazlığı
230
B. Yetki
231
1. Genel Olarak
231
2. İdari Davalarda Genel Yetki Kuralı
232
3. İdari Davalarda Özel Yetki Kuralları
234
a. Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetki
234
b. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki
237
c. Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki
239
ç. Tam Yargı Davalarında Yetki
239
aa. İdari İşlemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki
240
bb. İdari Eylemlerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki
241
cc. Diğer Hâllerden Kaynaklanan Tam Yargı Davalarında Yetki
243
d. Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki
244
aa. Tarh, Tahakkuk ve Ceza Kesme İşlemlerinde Yetki
244
bb. Gümrük Kanunundan Kaynaklanan Vergilerle, Vergi Usul Kanunu Gereğince Şikâyet Yoluyla Vergi Düzeltme Taleplerinin Reddine İlişkin İşlemlerde Yetki
245
cc. Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un Uygulanmasına İlişkin Uyuşmazlıklarda Yetki
246
e. Diğer İşlemlerden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Yetki
247
4. Yetki Uyuşmazlıkları ve Giderilmesi
248
a. Olumlu Yetki Uyuşmazlığı (Merci Tayini)
248
b. Diğer Merci Tayini Hâlleri
249
aa. Yetkili Mahkemenin Bir Davaya Bakmasına Fiili veya Hukuki Bir Engel Çıkması
249
bb. İki Mahkemenin Yargı Çevresi Sınırlarında Tereddüt Edilmesi
250
c. Olumsuz Yetki Uyuşmazlığı
251
5. Bağlantılı Davalar
253
a. Genel Olarak
253
b. Bağlantılı Dava İçin Gerekli Şartlar
255
aa. Davalar Aynı Maddi Sebepten Kaynaklanmalıdır
255
bb. Davalar Aynı Hukuki Sebepten Kaynaklanmalıdır
256
cc. Davalardan Birisi Hakkında Verilecek Hüküm Diğerini Etkileyecek Olmalıdır
257
çç. İdari Yargı Yerlerinde Görülmekte Olan Birden Fazla Dava Olmalıdır
258
dd. Davalar Aynı Yargılama Usulüne Tabi Olmalıdır
259
ee. Yargılama Süreci Bakımından Davalar Aynı Aşamada Olmalıdır
259
ff. Davaların Kanun Yolu Mercileri Aynı Olmalıdır
260
c. Bağlantı Kararının Alınması Usulü
260
aa. Bağlantı Talebi
260
bb. Bağlantı Talebinin Mahkemelerce Kabul Edilmemesi
262
cc. Bağlantının Talep Üzerine ya da Re’sen Mahkemece Kabulünün Davalara Etkisi
262
çç. Bağlantı Kararının Verilmesi
263
dd. Bağlantılı Davalarda Yetkili Mahkeme
265
ee. Bağlantı Kararının Niteliği
266
C. İdari Merci Tecavüzü
266
1. Genel Olarak
266
2. İhtiyari – Zorunlu İdari Başvuru Ayrımı
268
3. Zorunlu İdari Başvurunun Tespiti
269
a. Kanunun Emredici Lafzı Gereği Yapılan Müracaatlar
269
b. Kanunda Özel Olarak Düzenlenen Müracaatlar
271
c. İdari İşlemin Kesinleşmesi Amacıyla Yapılan Müracaatlar
271
4. Zorunlu İdari Başvuru Süresinin Niteliği
272
5. Zorunlu İdari Başvuruda Hata
273
a. İlgililerden Kaynaklanan Hata
273
b. İdareden Kaynaklanan Hata
274
6. İhtiyari İdari Başvuru ile İlgili Birkaç Husus
276
Ç. Ehliyet
276
1. Objektif Ehliyet
277
a. Taraf Ehliyeti
277
aa. Gerçek Kişiler
278
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri
278
cc. Tüzel Kişiliği Bulunmayan Özel Hukuk Toplulukları / Grupları / Hareketleri
278
çç. Kamu Tüzel Kişileri
279
dd. Kamu Tüzel Kişiliği Bulunmayan İdareler
279
b. Dava Ehliyeti
282
aa. Gerçek Kişiler
282
bb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri
284
aaa. Dernekler
284
bbb. Vakıflar
285
ccc. Sendikalar
285
ççç. Şirketler
285
ddd. Siyasi Partiler
287
cc. Kamu Tüzel Kişileri
287
2. Sübjektif Ehliyet
287
a. Menfaat İhlali
288
aa. Kişisel Menfaat
291
aaa. Genel Olarak
291
bbb. Kısmi Kişisel Menfaat
292
ccc. Kişisel Menfaati Belirlemede Yararlanılan Kriterler
292
aaaa. Malik Olmak
293
bbbb. Kiracı Olmak
293
cccc. Çalışan Olmak
295
çççç. Müteahhit Olmak
296
dddd. Vergi Mükellefi Olmak
296
eeee. Salt Vatandaş Olmak
297
ffff. Milletvekili Olmak
299
gggg. Tüketici Olmak / Kamu Hizmetinden Yararlanan Olmak
299
ğğğğ. İktisadi Rakip Olmak
300
hhhh. İhaleyle Bağı Olmak
301
ıııı. Aile Ferdi Olmak
302
iiii. Köy Sakini Olmak
302
jjjj. Belde Sakini / Hemşehri Olmak
302
kkkk. Mahalli İdare Üyesi/Organı Olmak
304
llll. Üniversitede Bölüm Başkanı / Anabilim Dalı Başkanı Olmak
305
ççç. Kişisel Menfaat ve Özel Hukuk Tüzel Kişileri
306
aaaa. Dernekler
306
bbbb. Vakıflar
311
cccc. Sendikalar
313
ddd. Kişisel Menfaat ve Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
317
aaaa. Barolar ve Türkiye Barolar Birliği (TBB)
317
bbbb. Odalar ve Üst Kuruluşları Birlikler
317
bb. Meşru Menfaat
319
cc. Aktüel (Güncel) Menfaat
320
aaa. Doğmamış Menfaatler İçin İptal Davası Açılması
320
bbb. Doğmuş Menfaatler İçin İptal Davası Açılması
321
b. Hak İhlali
323
c. İdarelerin Birbirlerine Karşı Açtıkları Davalarda Ehliyet
325
aa. Genel Olarak
325
bb. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Özel Hukuk Uyuşmazlıkları
325
cc. İdareler Arasında Ortaya Çıkan Kamu Hukuku Uyuşmazlıkları
326
aaa. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İdari Yollarla Çözümü
326
bbb. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının İptal Davası Yoluyla Çözümü
326
aaaa. Vesayet Makamlarının İşlemlerine Karşı Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İptal Davası Açması
326
bbbb. Vesayete Tabi Tutulan İdarelerin İşlemlerine Karşı Vesayet Makamlarının İptal Davası Açması
327
cccc. Bakanlıkların Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması
327
çççç. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Alan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması
327
dddd. Aynı Hiyerarşi İçinde Yer Almayan İdarelerin Birbirlerinin İşlemlerine Karşı İptal Davası Açması
329
eeee. İdarelerin, Birlikte Oluşturdukları ya da Kendi Başvuru veya İtirazları Sonucu Oluşan İşlemlere Karşı İptal Davası Açması
329
ccc. Kamu Hukuku Uyuşmazlıklarının Tam Yargı Davası Yoluyla Çözümü
330
3. Ehliyetli Olan Şahsın Avukat Olmayan Vekili Tarafından Dava Açılması
330
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken İşlem
331
1. İcrailik Kavramı
332
a. İcrailik ve İdari İşlemin İcrası
336
b. İcrailik ve Olumsuz İdari İşlemler
338
c. İdarenin İcrai Olmayan İşlemleri
339
aa. Hazırlık İşlemleri (Ön – Öneri – Yardımcı İşlemler)
339
aaa. Danışma İşlemleri
339
bbb. Mükellefiyet Tesis Eden İşlemler
340
ccc. Raporlar
340
ççç. Tutanaklar
341
ddd. Teklifler
341
bb. Görüş (Düşünce – Mütalaa) Belirten İşlemler
342
cc. Bildirici İşlemler
342
aaa. Bildirimler
342
bbb. Hatırlatmalar / Tekrarlar
343
ccc. Uyarılar / İkazlar
343
çç. İç–Düzen İşlemler / Hizmet İçi İşlemler / İç Yazışmalar
344
dd. Uygulamaya İlişkin İşlemler
345
2. Kesinlik Kavramı
346
E. Dava Açma Süresi (Süre Aşımı)
348
1. Dava Açma Süresi ve Özellikleri
348
2. Genel ve Özel Dava Açma Süreleri
350
3. Dava Açma Süresinin Başlangıcı
353
a. Yazılı Bildirim Üzerine Dava Açma
353
aa. Genel Olarak
353
bb. Yazılı Bildirimin Amacı
354
cc. Yazılı Bildirimin Gereklilikleri
354
çç. Yazılı Bildirimin İspatı
356
dd. Yazılı Bildirimden İmtina Etme
357
ee. Adresin Bilinmemesi Nedeniyle Yazılı Bildirim Yapılamama
358
b. Sözlü Bildirim Üzerine Dava Açma
358
c. Öğrenme / Ittıla Üzerine Dava Açma
360
ç. İlan Üzerine Dava Açma
362
d. Elektronik Ortamda Tebliğ veya Erişim Üzerine Dava Açma
365
4. Düzenleyici İşlemlere Karşı Dava Açma Süresi
366
a. İlanı Gereken Düzenleyici İşlemler Bakımından
366
b. İlanı Gerekmeyen Düzenleyici İşlemler Bakımından
370
5. Görevsiz Yargı Yerine Başvurma Halinde Tanınan Ek Süre (İYUK Madde 9)
370
a. Genel Olarak
370
b. Ek Süreden Yararlanma Şartları
371
6. İdari İşlem veya Eylem Yapılması İçin İdareye Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 10)
374
a. Genel Olarak
374
b. İlgililerin İdari Makamlara Başvurması
375
c. İdari Makamların Başvuruyu Değerlendirmesi
377
aa. Başvuruyu Açıkça Reddetme
377
bb. Başvuruyu Zımnen Reddetme
377
cc. Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Verme
378
ç. Çeşitli Durumlar
380
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Cevap Vermesi
380
bb. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra Aynı Konuda İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi
381
cc. Düzenleyici İşlemin İdari Yargı Organı Tarafından İptal Edilmesi Üzerine Üçüncü Kişilerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
383
çç. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
383
dd. Kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Hükmünün Değiştirilmesi Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
384
ee. Yeni Bir Hukuki Durumun Ortaya Çıkması Üzerine İlgililerin İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Müracaat Etmesi
384
7. İdari İşlemin Kaldırılması, Geri Alınması, Değiştirilmesi veya Yeni Bir İşlem Yapılması İçin Üst Makama Üst Makam Yoksa İşlemi Yapan Makama Başvuru Halinde Süre (İYUK Madde 11)
384
a. Genel Olarak
384
b. Dava Açma Süresinin Durmasının Şartları
385
c. İdarenin Cevabı Gelmeden Dava Açılabilir mi?
386
ç. Dava Açma Süresinin Yeniden İşlemeye Başlaması
387
aa. İdarenin Açıkça veya Zımnen Talebi Reddetmesi
387
bb. İdarenin Başvuruya Kesin Olmayan (Belirsiz/Muğlak) Cevap Vermesi
387
d. Çeşitli Durumlar
388
aa. Zımni Ret Süresi Dolduktan Sonra İdarenin Açık Ret Cevabı Vermesi İhtimali
388
bb. İdarenin Yeni Bir İşlem Tesis Etme İhtimali
388
cc. Dava Açma Süresi Dolduktan Sonra İdareye Yapılan Mükerrer Başvuruların Dava Açma Süresine Etkisi
389
çç. İdareye Başvuru Üzerine Dava Konusu Yapılacak İşlem
389
dd. İYUK’un 10. Maddesi Uyarınca İdareye Yapılan Müracaat Üzerine Tesis Edilen İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?
389
ee. Düzenleyici İşlemler Bakımından İYUK’un 11. Maddesi Kapsamında Müracaat Mümkün müdür?
389
e. Özel İtiraz Süresi Öngören Hükümler Bakımından
390
aa. 3194 Sayılı İmar Kanunu
391
bb. 4458 sayılı Gümrük Kanunu
392
cc. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
392
çç. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik
392
dd. 6328 Sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu Uyarınca Yapılan Başvurular Bakımından
393
ee. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu Bakımından
393
8. İdari İşlemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 12)
394
a. Genel Olarak
394
b. İlgililere Tanınan Seçimlik Haklar
395
aa. Doğrudan Tam Yargı Davası Açma Seçeneği
395
bb. İptal ve Tam Yargı Davasını Birlikte Açma Seçeneği
396
cc. Önce İptal Davası Açma, Ardından Tam Yargı Davası Açma Seçeneği
396
çç. Bir İdari İşlemin İcrası Sebebiyle Doğan Zararlardan Dolayı İcra Tarihinden İtibaren Tam Yargı Davası Açma Seçeneği
398
9. İdari Eylemden Doğan Zararın Tazmini İçin Açılacak Davalarda Süre (İYUK Madde 13)
399
a. Genel Olarak
399
b. Özel Bir Durum: 5233 sayılı Terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun
402
10. İdari İşlemden veya Eylemden Doğan Zararların Sulh Yoluyla Hallinde Süre
403
11. Sürelerin Hesaplanması
404
a. Gün, Hafta, Ay ve Yıl Olarak Belirlenen Sürelerin Hesaplanması
404
b. Resmî Tatil Günlerinin Sürenin Hesabına Etkisi
406
c. Çalışmaya Ara Vermenin Sürenin Hesabına Etkisi
407
ç. Mali Tatilin Sürenin Hesabına Etkisi
407
d. İdari İznin Sürenin Hesabına Etkisi
408
12. Mücbir Sebebin Dava Açma Süresine Etkisi
408
F. Husumet
410
1. Genel Olarak
410
2. İdari Davalarda Husumete İlişkin Tespitler
411
a. İdari Davalar Doğru Hasımla Görülmelidir
411
b. İdari Davalarda Husumet Dava Şartıdır ve Kamu Düzenindendir
411
c. İdari Davalarda Davalı Kural Olarak İdaredir
412
ç. İdari Davalarda Davalı İdarenin Kamu Tüzel Kişiliğine Sahip olması Zorunlu Değildir
413
3. İdari Davalarda Hasımda Değişme Hali
414
4. İdari Davalarda Devlet Organlarının Hasım Konumu
414
a. Yürütme Organı
414
aa. Merkez Teşkilatı
414
aaa. Cumhurbaşkanlığı
414
bbb. Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşlar
415
ccc. Bakanlıklar
416
aaaa. Doğrudan Bakanlıklar
416
bbbb. Bakanlıkların Merkez Teşkilatı Birimleri
416
cccc. Bakanlık Bağlı Kuruluşları
416
bb. Taşra Teşkilatı
418
cc. Yer Bakımından Yerinden Yönetimler (Mahalli İdareler)
418
çç. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler
419
dd. Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar
419
ee. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Üst Kuruluşları
419
b. Yasama Organı
420
c. Yargı Organı
421
aa. Yüksek Mahkemeler
421
bb. Yargıyla İlgili Diğer Kuruluşlar
422
5. Husumet Konusunda Özellik Arzeden Durumlar
423
a. Vesayet Makamlarının Kararları
423
b. Komutanlıklar
423
c. Oluşumları ve İmtiyazları Nedeniyle Hukuki Nitelikleri Tereddüt Doğuran Özel Hukuk Tüzel Kişileri
424
ç. Özel Hukuk Kişileri
424
d. Diğer Hususlar
426
G. Dilekçelerin 3’üncü Maddeye Uygunluğu
427
Ğ. Dilekçelerin 5’inci Maddeye Uygunluğu
427
H. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar
428
§ 9 DOSYANIN TEKEMMÜLÜ
I. GENEL OLARAK
435
II. TEBLİGAT VE CEVAP VERME
435
III. BİLGİ VE BELGE TOPLAMA
438
IV. İDDİA VE SAVUNMANIN GENİŞLETİLMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ YASAĞI VE SINIRLI ISLAH
440
§ 10 YÜRÜTMENİN DURDURULMASI
I. GENEL OLARAK
447
II. GENEL KURAL: DAVA AÇILMASI İŞLEMİN YÜRÜTÜLMESİNİ DURDURMAZ
448
III. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ ŞARTLARI
450
IV. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI USULÜ
452
V. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARININ ETKİLERİ, SONUÇLARI VE UYGULANMASI
456
VI. YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARLARINA İTİRAZ
458
VII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASININ SINIRLANDIRILMASI
460
A. 1961 Anayasası Döneminde
460
B. 1982 Anayasası Döneminde
461
VIII. YÜRÜTMENİN DURDURULMASINA İLİŞKİN ÖZEL KANUN HÜKÜMLERİ
461
§ 11 DURUŞMA
I. GENEL OLARAK
463
II. DURUŞMALARA İLİŞKİN USUL
464
III. DURUŞMALARA İLİŞKİN ESASLAR
466
§ 12 DOSYALARIN ESASTAN İNCELENMESİ
I. GENEL OLARAK
469
II. İPTAL DAVALARINDA HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ
470
A. Yetki Unsuru Bakımından Denetim
472
1. Genel Olarak
472
2. Yetkinin Değişik Görünümleri
474
a. Yer Bakımından Yetki
475
b. Zaman Bakımından Yetki
476
c. Kişi Bakımından Yetki
479
ç. Konu Bakımından Yetki
480
3. Yetkide Paralellik İlkesi
481
4. Yetki Konusunda Özel Bir Durum: Fiili Ajan
482
5. Yetki Sakatlıkları
483
a. Yetki Gaspı
483
b. Yetki Tecavüzü
484
c. Fonksiyon Gaspı (Görev Gaspı / İşlev Gaspı)
486
ç. Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü
487
d. Özel Hukuka Ait Yetkinin Gaspı
488
6. Yetki Sakatlıklarının Derecelendirilmesi
488
7. Yetki Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi
489
B. Şekil Unsuru Bakımından Denetim
490
1. Genel Olarak
490
2. Yazılı ve Yazılı Olmayan Şekil
491
a. Yazılı Şekil
491
b. Yazılı Olmayan Şekil
493
3. Şekilde Paralellik İlkesi
496
4. Şekil Sakatlıkları
498
5. Şekil Sakatlıklarının Derecelendirilmesi
504
6. Şekil Sakatlıklarının Sonradan Düzeltilmesi
507
C. Sebep (Neden) Unsuru Bakımından Denetim
509
1. Genel Olarak
509
2. Mevzuatta Sebep Unsuru Yönünden İdari İşlemler
510
a. Sebebi Mevzuatta Açıkça Gösterilen İşlemler
511
b. Sebebi Mevzuatta Belirsiz Kavramlarla Gösterilen İşlemler
511
c. Sebebi Mevzuatta Gösterilmeyen İşlemler
512
3. Sebep Sakatlıkları
513
a. Dayanılan Sebebin Mevcut Olmaması
513
b. Dayanılan Sebebin Hukuka Aykırı Olması
514
c. Dayanılan Sebebin Yanlış Nitelendirilmesi / Yeterli Olmaması
514
ç. Mevzuatta Belirtilen Sebepler Dışında Sebeplere Dayanılması
515
4. Sebep İkâmesi
515
5. İşlemin Birden Fazla Sebebe Dayanması
519
Ç. Konu Unsuru Bakımından Denetim
520
1. Genel Olarak
520
2. Konu Sakatlıkları
520
a. Mümkün ve Meşru Olmayan Konu
520
b. Mevzuatta Düzenlenmeyen Konu
521
c. Mevzuata Uygun Olmayan Konu
521
ç. Mahkeme Kararının Gereklerine Uygun Olmayan Konu
523
d. Geriye Yürümezlik İlkesine Aykırı Konu
523
e. Ölçülülük İlkesine Uygun Olmayan Konu
524
f. Kazanılmış Hakları İhlal Eden Konu
524
g. Eksik Kapsamlı Düzenleme
525
D. Amaç (Maksat) Unsuru Bakımından Denetim
526
1. Amaç Kavramı
526
2. Amaç Sakatlıkları
529
a. Genel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık
529
aa. Kişisel / Şahsi / Duygusal / Hissi Amaç Güdülmesi
531
bb. Siyasi Amaç Güdülmesi
531
b. Özel Amaç Bakımından Hukuka Aykırılık
532
c. Usul (Yöntem) Saptırması
535
III. TAM YARGI DAVALARINDA YARGISAL DENETİM: İDARENİN SORUMLULUĞU
537
A. Devletin Sorumluluğunun Ortaya Çıkışı ve Dayanağı
537
B. İdarenin Kusur Sorumluluğu
542
1. İdari Kusur Kavramı
542
2. İdari Kusurun Anlamı
544
C. Hizmet Kusuru
546
1. Hizmet Kusurunun Özellikleri
547
2. Hizmet Kusuru Sayılan Hâller
550
a. Klasik Ayrım
550
aa. Hizmetin Kötü İşlemesi
550
bb. Hizmetin Geç İşlemesi
552
cc. Hizmetin Hiç İşlememesi
553
b. Yargı Kararlarında Hizmet Kusuru
555
Ç. Kişisel Kusur
564
1. Kişisel Kusur Kavramı
564
2. Kişisel Kusur Hâlleri
566
a. Kişisel Kusur, Kamu Görevinin İfasında Ortaya Çıkabilir
566
b. Kişisel Kusur, Görevin İfası Dışında, Ancak Görev Sebebiyle Ortaya Çıkabilir
567
3. Kişisel Kusurun Özellikleri
568
4. Kişisel Kusur Olarak Görev Kusuru
569
D. Kamu Görevlilerinin Üçüncü Kişilere Verdikleri Zararlardan Doğan Sorumluluk
573
1. Yasal Düzenleme
573
2. Anayasa 40/3 ve 129/5 Hükümlerinde Düzenlenen Sorumluluğun Unsurları
577
3. Kamu Görevlisine Rücu
580
E. İdarenin Kusursuz Sorumluluğu
583
1. Risk (Tehlike) İlkesi
584
a. İdarenin Tehlikeli Faaliyetleri, Tesisleri ve Araç–Gereçlerinin Neden Olduğu Zararlarda Risk İlkesi
588
b. Mesleki Risk İlkesi
591
2. Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik (Fedakârlığın Denkleştirilmesi) İlkesi
592
3. Sosyal Risk İlkesi
596
a. İlkenin Uygulanması
598
b. İlkenin Özellikleri
600
c. Terör Eylemlerinde Sosyal Risk Uygulaması
601
F. Sorumluluğun Unsurları
604
1. Tazmini Gereken Zarar Olmalıdır
604
2. Zarar Kamu Hizmetinden Kaynaklanmalıdır
606
3. Zarar İdareye Bağlanabilir Olmalıdır
607
a. Uygun İlliyet Bağı
607
b. İlliyet Bağını Ortadan Kaldıran Durumlar
609
aa. Mücbir Sebep
609
bb. Zarar Görenin Ağır Kusuru
613
cc. Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru
614
c. İlliyet Bağını Ortadan Kaldırmayan Durumlar
615
aa. Doğal (Tabii) Afetler
615
bb. Beklenmeyen Hâller
616
cc. Zarar Görenin ya da Üçüncü Kişinin Kusuru
618
G. Tazminat ve Tazminatın Hesaplanması
619
1. Tazmin Yükümlülüğü
619
2. Tazminat Çeşitleri
621
a. Maddi Tazminat
622
b. Manevi Tazminat
623
3. Tazminatın Kapsamı
624
4. Tazminatın Hesaplanması
626
a. Maddi Tazminatın Hesaplanması
627
aa. Ölüm Nedeniyle Maddi Tazminat
628
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat
630
cc. Mala Yönelik Zararlarda Maddi Tazminat
630
çç. Maddi Tazminatın Hesaplanmasında Önemli Hususlar
631
b. Manevi Tazminatın Hesaplanması
634
aa. Ölüm Nedeniyle Manevi Tazminat
635
bb. Beden Bütünlüğüne Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat
636
cc. Kişilik Haklarına Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat
638
çç. Mala Yönelik Zararlarda Manevi Tazminat
638
dd. Manevi Tazminatla İlgili Hususlar
639
§ 13 İPTAL VE TAM YARGI DAVALARININ SONUÇLANMASI
I. İPTAL DAVASININ SONUÇLANMASI
641
A. İptal Davasının (Esastan) Reddi
641
1. Ret Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi
641
2. Ret Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi
642
3. Ret Kararının Diğer Mahkemeler Üzerindeki Etkisi
642
4. Ret Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları
642
B. İptal Davasının Kabulü / İşlemin İptali
643
1. İptal Kararının Davanın Tarafları Üzerindeki Etkisi
643
2. İptal Kararının Üçüncü Kişiler Üzerindeki Etkisi
643
3. İptal Kararının Benzer Olaylarda İdare Üzerindeki Etkisi
643
4. İptal Kararının Dava Konusu (Düzenleyici ve Birel) İşlem Üzerindeki Etki ve Sonuçları
644
a. İptal Kararının Genel Etki ve Sonuçları
644
aa. Geçmişe Yürümesi
644
bb. Dava Konusu İşlem Bakımından Hüküm İfade Etmesi
645
cc. İdari İşlem Yerine Geçememesi
645
b. İptal Kararının Özel Etki ve Sonuçları
646
aa. Düzenleyici İşlemler Bakamından
646
aaa. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Öncekine Yürürlük Kazandırır (mı?)
646
bbb. Düzenleyici İşlemin İptali Genel Etki Gösterir
646
ccc. Düzenleyici İşlemin İptali Derdest Davaları Etkiler
646
ççç. Düzenleyici İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)
646
ddd. Düzenleyici İşlemin İptali (Varsa) Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)
647
bb. Birel İşlemler Bakımından
648
aaa. Birel İşlemin İptali İdarenin Yeni Bir İşlem Yapmasını Gerektirir (mi?)
648
bbb. Birel İşlemin İptali Kural Olarak Dava Açanları Etkiler
650
ccc. Birel İşlemin İptali Bu İşleme Dayalı Olarak Tesis Edilen Birel İşlemlerin Geçerliliğini Etkiler (mi?)
650
5. İptal Kararının Mali ve Diğer Haklar Üzerindeki Etkisi
651
II. TAM YARGI DAVASININ SONUÇLANMASI
652
§ 14 ÖZEL YARGILAMA USULLERİ
I. İVEDİ YARGILAMA USULÜ
655
A. Genel Olarak
655
B. İvedi Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar
657
1. İhaleden Yasaklama Kararları Hariç İhale İşlemleri
658
2. Acele Kamulaştırma İşlemleri
659
3. Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararları
660
4. Turizmi Teşvik Kanunu Uyarınca Yapılan Satış, Tahsis ve Kiralama İşlemleri
660
5. Çevre Kanunu Uyarınca İdari Yaptırım Kararları Hariç Çevresel Etki Değerlendirmesi Sonucu Alınan Kararlar
660
6. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Uyarınca Alınan Cumhurbaşkanı Kararları
661
C. İvedi Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları
661
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları
661
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı
664
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı
664
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı
665
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları
666
II. MERKEZÎ VE ORTAK SINAVLARA İLİŞKİN YARGILAMA USULÜ
667
A. Genel Olarak
667
B. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulüne Tabi Uyuşmazlıklar
667
C. Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulünde Özel Usul Kuralları
668
1. Süreye İlişkin Özel Usul Kuralları
668
2. İdareye Başvuruya İlişkin Özel Usul Kuralı
669
3. Yürütmenin Durdurulması Taleplerine İlişkin Kararlara İtiraz Bakımından Özel Usul Kuralı
669
4. Davaların Karara Bağlanmasına İlişkin Özel Usul Kuralı
669
5. Kanun Yollarına İlişkin Özel Usul Kuralları
669
6. Mahkeme Kararının Sonuçları Bakımından Özel Usul Kuralı
670
§ 15 DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞME
I. GENEL OLARAK
673
II. DAVANIN TARAFLARINDA DEĞİŞMEYE YOL AÇAN HÂLLER
674
A. Gerçek Kişinin Ölümü
674
1. Yalnız Öleni İlgilendiren Davalar Bakımından
674
2. Yalnız Öleni İlgilendirmeyen Davalar Bakımından
675
B. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi
679
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri Bakımından
679
2. Kamu Tüzel Kişileri Bakımından
681
C. Kanuni Temsilci Atanması
681
Ç. Dava Konusunun Devredilmesi (Müddeabihin Temliki)
682
III. DAVACI VE DAVALI SIFATININ BİRLEŞMESİ
682
IV. BİLDİRİLEN ADRESE TEBLİGAT YAPILAMAMASI
683
§ 16 İDARİ YARGILAMA USULÜNDE HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HMK) İLE VERGİ USUL KANUNU’NUN (VUK) UYGULANDIĞI HÂLLER
I. HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNUNA (HMK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ
685
A. İYUK’ta Müstakil Madde Halinde Düzenlenmiş Olmakla Birlikte HMK’ye Atıf Yapılan Konular
687
1. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı) ve Reddi
687
a. Hâkimin Davaya Bakmaktan Memnuiyeti (Yasaklılığı)
688
b. Hâkimin Reddi
689
c. Hâkimin Çekinmesi ve Reddi Usulü
690
2. Delil Tespiti
694
a. Delil Kavramı
694
b. Delil Tespitinin Anlamı
696
c. Delil Tespit Talebinde Usul
699
B. İYUK’ta Düzenlenmeksizin HMK’ye Atıf Yapılan Konular
700
1. (Objektif) Ehliyet
700
a. Taraf Ehliyeti
700
b. Dava Ehliyeti
701
2. Üçüncü Şahısların Davaya Katılması / Müdahalesi
701
a. Asli Müdahale
702
b. Fer’i Müdahale
703
aa. Fer’i Müdahale Usulü
704
bb. Fer’i Müdahilin Yetkileri
707
3. Davanın İhbarı
709
a. Davanın İhbarının Anlam ve Önemi
709
b. Davanın İhbarı Usulü
711
4. Taraf Vekilleri
712
5. Dosyanın Taraflar ve İlgililerce İncelenmesi
714
6. Davadan Feragat
715
a. Feragat Ehliyeti
715
b. Feragat Usulü
717
c. Kısmi Feragat Olur mu?
718
ç. Şartlı Feragat Olur mu?
718
d. Feragat Ne Zamana Kadar Yapılabilir?
718
e. Feragat Kabule Bağlı mıdır?
719
aa. İptal Davalarında
721
bb. Tam Yargı Davalarında
723
f. Feragatin Sonuçları
724
g. Feragat Halinde Yargılama Giderleri
725
ğ. Diğer Hususlar
725
7. Davayı Kabul
727
8. Teminat
731
9. Mukabil (Karşı) Dava
734
10. Bilirkişi
736
11. Keşif
740
12. Yargılama Giderleri
742
a. Yargılama Giderlerinin Kapsamı
742
b. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk
745
13. Adli Yardım
748
14. Duruşmaların Sükunu ve İnzibatı
753
15. Elektronik İşlemler
753
16. Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası
754
II. VERGİ USUL KANUNUNA (VUK) ATIF YAPILAN USUL HÜKÜMLERİ
754
§ 17 DOSYALARIN KARARA BAĞLANMASI
I. KARAR VERME USULÜ
757
II. KARARLARIN YAZIMI
758
III. KARARLARDA BULUNACAK HUSUSLAR
758
IV. KARARLARIN TEBLİĞİ
759
V. DOSYANIN KAYBOLMASI
759
§ 18 AÇIKLAMA VE YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ
I. AÇIKLAMA
761
A. Genel Olarak
761
B. Açıklama Nedenleri
762
C. Açıklama Mercii
763
Ç. Açıklama Süresi
763
D. Açıklama Usulü
763
E. Diğer Önemli Hususlar
763
II. YANLIŞLIKLARIN DÜZELTİLMESİ
764
A. Genel Olarak
764
B. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Nedenleri
765
C. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Mercii
766
Ç. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Süresi
766
D. Yanlışlıkların Düzeltilmesi Usulü
766
E. Diğer Önemli Hususlar
766
§ 19 İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI
I. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMASI GEREĞİ
767
II. UYGULANMASI GEREKEN İDARİ YARGI KARARLARI
768
III. İDARİ YARGI KARARLARI UYGULANIRKEN DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
769
IV. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMA SÜRESİ
770
V. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMIŞ SAYILMAYACAĞI HÂLLER
773
VI. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLECEĞİ HÂLLER
774
A. Hukuki ve/veya Fiili (Maddi) İmkânsızlık
774
B. Davacının Feragat Etmesi
775
VII. İDARİ YARGI KARARLARINI UYGULAMAMANIN MAZUR GÖRÜLMEYECEĞİ HÂLLER
775
A. İdarenin Kanun Yollarına Başvurması
775
B. İdareye Karşı Tazminat Davası Açılması / İdarenin Tazminat Ödemesi
776
C. Kamu Görevlisinin Mahkûm Olması
776
Ç. Otuz Günlük Sürenin Dolması
776
D. İdarenin Yeniden Yapılandırılması
777
E. Kamu Düzeninin Bozulması Tehlikesi
777
F. Mahkeme Kararını Uygulamama Yönünde Prensip (İlke) Kararı Alınması
777
G. Diğer Nedenler
778
VIII. İDARİ YARGI KARARLARININ UYGULANMAMASININ SONUÇLARI
779
A. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle Doğan Sorumluluk
779
1. Mali Sorumluluk
779
a. Mali Sorumluluk Esasları
779
b. Açılacak Maddi ve Manevi Tazminat Davası
779
c. Kamu Görevlisine Rücu
785
2. Cezai Sorumluluk
787
3. İdari Sorumluluk
787
4. Siyasi Sorumluluk
787
B. İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Konusunda Özellik Arzeden Durumlar
788
1. Salt Uygulamama Haline Karşı İptal Davası Açılması
788
2. Uygulamama Nedeniyle İdareye Yapılan Başvuru Üzerine İptal Davası Açılması
788
C. Gecikme Faizi ve Oranı
789
§ 20 KANUN YOLLARI
I. KANUN YOLU KAVRAMI
791
II. KANUN YOLU TÜRLERİ
794
A. Kesin Hüküm (Muhkem Kaziye)
795
B. Kanun Yolunun Özellikleri
799
1. Olağan Kanun Yolunun Özellikleri
799
2. Olağanüstü Kanun Yolunun Özellikleri
800
C. Olağan Kanun Yolları
800
1. İstinaf
800
a. İstinafa Tabi Mahkeme Kararları
801
b. İstinaf Usulü
803
c. İstinaf İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları
805
2. Temyiz
809
a. Temyize Tabi Mahkeme Kararları
809
b. Temyiz Usulü
813
c. Temyiz İncelemesinin Kapsamı ve Sonuçları
817
3. İstinaf ve Temyiz Kanun Yollarına İlişkin Değerlendirme
824
4. İstinaf ve Temyizde Yürütmenin Durdurulması
831
Ç. Olağanüstü Kanun Yolları
835
1. Yargılamanın Yenilenmesi (Muhakemenin İadesi)
835
a. Yargılamanın Yenilenmesi Sebepleri
836
b. Yargılamanın Yenilenmesi Usulü
837
2. Kanun Yararına Temyiz
839
§ 21– ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU
I. BİREYSEL BAŞVURUNUN KONUSU
844
A. İhlal Edilen Hakkın Niteliği
845
B. Denetim Dışı İşlem ve Kararlar
846
II. BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN TEMEL ŞARTLAR
849
A. Başvuru Yollarının Tüketilmesi Şartı
849
B. Kanun Yollarında Gözetilecek Hususlardan Olmama Şartı
852
III. BİREYSEL BAŞVURU ESASLARI
853
A. Başvuru Ehliyeti
853
B. Başvuru Süresi
856
C. Başvuru Usulü
857
1. Başvuru Dilekçesi
857
2. Dilekçenin Verileceği Yerler
859
3. İdari İnceleme
859
Ç. Esas Bakımından İnceleme ve Karar
860
Kaynaklar
867
Yorum yaz
Bu kitaba henüz yorum yapılmamış.
Bonus Card ( Garanti - Teb - Denizbank - Şekerbank vb. )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.291,50 | 1.291,50 |
Maximum Card ( İş Bankası - Ziraat Bankası )
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.291,50 | 1.291,50 |
Diğer Kartlar
| Taksit Sayısı | Taksit tutarı | Genel Toplam |
|---|---|---|
| Tek Çekim | 1.291,50 | 1.291,50 |
-
-
-
-
-
-
-
Yeni-%5
Satışta değil -
Yeni-%10
Satışta değil
-
Yeni-%10
Satışta değil
-
-
Yeni-%5
Satışta değil
-
Yeni-%5
Satışta değil
