Tıbbi Uygulamadan Doğan İdari Yargı (Tam Yargı) Davaları

Serkan ÇINARLI
Fidan ERMUMCU
Orhan MERAL
Kerim AZAK
Deniz DOĞAN

İÇİNDEKİLER

ÖNSÖZ . 7

İÇİNDEKİLER 9

KISALTMALAR TABLOSU  15

GİRİŞ 17

BİRİNCİ BÖLÜM

İDARENİN SORUMLULUĞU İÇİN ARANANŞARTLAR

1. GENEL AÇIKLAMA 19

2. ZARAR 21

I- GENEL OLARAK ZARAR KAVRAMI. 21

II- ZARARIN ÇEŞİTLERİ. 22

A) Maddî Zarar. 25

B) Manevî Zarar . 34

III- ZARARIN NİTELİKLERİ . 39

A) Zararın Gerçek ve Kesin Olması. 40

B) Zararın Özel Olması . 40

C) Zararın Meşru Bir Menfaate Yönelik Olması . 41

D) Zararın Para ile Takdir Edilebilmesi . 41

IV- ZARARIN KAPSAMI 41

A) Ölüm Nedeniyle Oluşan Maddî Zarar 41

B) Bedensel Zararlar 43

C) Mala İlişkin Zararlar. 47

D) Manevî Zararlar. 47

3. KUSUR 60

I- GENEL ANLAMDA HİZMET KUSURU KAVRAMI VE HİZMET

KUSURUNUN ÇEŞİTLERİ. 60

A) Hizmet Kusuru Kavramı. 60

B) Hizmet Kusurunun Çeşitleri. 79

1- Hizmetin Kötü İşlemesi. 80

2- Hizmetin Geç İşlemesi  85

10 İçindekiler

3- Hizmetin Hiç İşlememesi 87

C) Hizmet Kusuru ve Kişisel Kusur Ayırımı. 88

II- TIBBİ UYGULAMA HATALARI KAVRAMI (MALPRAKTİS) 98

A) Medikal (Tıbbî) Uygulama Hataları . 102

B) İdarî Malpraktis. 118

Tanısal Hatalar . 119

Tedavi Hataları. 119

Bakım ve İzlem Hataları . 120

C) İdarî Malpraktislerde İdarenin Sorumluluğu 120

Sağlık Bakanlığı’nın Sağlık Hizmeti Sunumunda

Sorumluluğu ve İdarî Malpraktisler . 147

Üniversite Hastanelerinin Sağlık Hizmeti Sunumunda

Sorumluluğu ve İdarî Malpraktisler . 151

Özel Sağlık Kuruluşlarının Sağlık Hizmeti Sunumunda

Sorumluluğu ve İdarî Malpraktisler . 152

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) Sağlık Hizmeti

Sunumunda Sorumluluğu ve İdarî Malpraktisler . 154

Hekim ve Sağlık Personelinin Yetki ve Sorumluluğu

Kaynaklı İdarî Malpraktisler . 155

D) Etik Malpraktislerde İdarenin Sorumluluğu 156

Sağlık Hizmeti Sunulan Kişilere ve Topluma Karşı Etik

Sorumluluklar. 161

Bilimsel Araştırma ve Yayınlar Hakkındaki Etik

Sorumluluklar. 163

Çalışanların Birbirine Karşı Etik Sorumlulukları 164

Ortak Çalışılan, İş ve/veya Hizmet Alınan veya Sunulan

Kurumlara Karşı Etik Sorumluluklar . 165

Aydınlatılmış Onam 165

4. HUKUKA AYKIRILIK.190

5. UYGUN İLLİYET BAĞI.192

I- KAVRAM  192

II- İLLİYET BAĞINI KESEN SEBEPLER. 202

A) Mücbir Sebep 202

B) Beklenmeyen Hâl 204

C) Zarar Görenin veya Üçüncü Kişinin Ağır Kusuru 204

İçindekiler 11

6. İDARENİN KUSURSUZ SORUMLULUĞU209

GENEL AÇIKLAMA .209

SAĞLIK ALANINDA KUSURSUZ SORUMLULUK 211

7. HASTA HAKLARI.217

HAK KAVRAMI VE HASTA HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ .217

A) Hasta Hakları Konusunda Uluslararası Mevzuat ve Gelişimi . 220

1- Amerikan Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi (1972)  221

2- Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi

(1981). 221

3- Avrupa’da Hasta Haklarının Geliştirilmesi/Amsterdam

Bildirgesi (1994) . 222

4- Dünya Tabipler Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi (1995) . 222

B) Türk Hukukunda Hasta Hakları ve Ulusal Mevzuat . 222

1- Hasta Hakları Yönetmeliği 226

a) Hasta Hakları Yönetmeliği’ne Göre Sağlık Hizmetleri 226

b) Hastanın Sağlık Hizmetlerinden, Adalet ve

Hakkaniyete Uygun Olarak Faydalanma  229

c) Hastanın, Sağlık Hizmetlerinden Nasıl

Faydalanabileceği Konusunda Bilgi İsteme Hakkı  230

d) Hastanın Tabi Olduğu Mevzuata Uyulmasını İsteme

Hakkı  230

e) Hastanın Hizmeti Alacağı Kişiler Hakkında Bilgi Alma

Hakkı  230

f) Hastanın Öncelik Hakkının Belirlenmesini İsteme

Hakkı  231

g) Hastanın Tıbbî Bilgi ve Teknolojiye Uyulmasını İsteme

Hakkı  231

h) Hastanın Tedavi ve Koruma Maksadı Olmaksızın Hiçbir

Müdahaleye Maruz Kalmama Hakkı  232

i) Hastanın Talebi Olsa Bile Yaşam Hakkının Kutsallığı . 233

j) Hastanın Her Türlü Tıbbî Özenin Gösterilmesini

İsteme Hakkı  234

k) Hastanın Bilgi Sahibi Olma Hakkı . 234

l) Hastanın Eksik Bilgi ve Belgelerin Tamamlanmasını

İsteme Hakkı  235

12 İçindekiler

m) Hastanın Mahremiyetine Saygı Gösterilmesini İsteme

Hakkı  239

n) Hastanın Rızası Olmayan veya Verdiği Rızaya Uygun

Olmayan Tıbbî Müdahalede Bulunulmamasını İsteme

Hakkı  240

o) Hastanın Edinilen Bilgilerin Gizli Tutulmasını İsteme

Hakkı  241

ö) Hastaya Klasik Tedavi Metotları Dışında Tedavi

Uygulanabilmesi İçin Klasik Tedavi Yönteminin İşe

Yaramıyor Olması Hastanın Rızasının Alınması ve

Metodun Deney Hayvanları Üzerinde Denenme Şartı  242

p) 18 Yaşından Küçük Hastalardan ve Mümeyyiz

Olmayanlardan Doku Alınamaması . 243

r) Kişinin Rızası Olsun Olmasın, Bakanlık Tarafından

Tespit Edilmiş Olanlar Hariç, İlaç ve Araçların Aile

Planlamasında Kullanılamaması  244

s) Sağlık Hizmeti Alırken Güvenlik İçinde Olmayı İsteme

Hakkı  245

t) Hastanın Dini Vecibelerini Yerine Getirebilme Hakkı. 246

u) Hastanın Kişilik Değerine Uygun Ortamda Hizmet

Alma Hakkı. 247

v) Refakatçi Bulundurma Hakkı . 247

y) Hastanın Gerekli Durumlarda Hizmeti Bulunduğu

Yerde Alma Hakkı. 247

2- Müracaat, Şikâyet ve Dava Hakkı. 247

3- Sağlık Kurum ve Kuruluşlarının Sorumluluğu. 250

İKİNCİ BÖLÜM

İDARENİN SORUMLULUĞUNUN

GERÇEKLEŞTİRİLMESİ /TAM YARGI DAVASI

8. GENEL OLARAK TAM YARGI DAVASI KAVRAMI VE HUKUKÎ

NİTELİĞİ251

9. TAM YARGI DAVASININ KONUSU 252

I- İDARÎ İŞLEMLERDEN DOĞAN TAM YARGI DAVALARI. 252

II- İDARÎ EYLEMLERDEN DOĞAN TAM YARGI DAVALARI. 253

III- İDARÎ SÖZLEŞMELERDEN DOĞAN TAM YARGI DAVALARI. 254

İçindekiler 13

10. TAM YARGI DAVASININ TARAFLARI254

I- DAVACI254

II- DAVALI255

11. TAM YARGI DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME.256

12. TAM YARGI DAVASINDA İSPAT262

I- İSPAT YÜKÜNÜ TAŞIYAN TARAF262

II- İSPAT KONUSUNDA UZMAN YERLER.264

A) Adlî Tıp Kurumu. 290

B) Üniversitelerin Adlî Tıp / İlgili Anabilim Dalları 295

C) Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu. 295

D) Özel Bilirkişiler. 296

13. TAM YARGI DAVALARINDA BORÇLAR KANUNU'NUN 55.

MADDESİ’NİN UYGULANIP UYGULANMAYACAĞI SORUNU .297

14. TAM YARGI DAVASININ AÇILABİLECEĞİ SÜRE .302

I- İDARÎ İŞLEMDEN DOĞAN TAM YARGI DAVASINDA SÜRE

(İYUK M. 12) .302

II- İDARÎ EYLEMDEN DOĞAN TAM YARGI DAVASINDA SÜRE

(İYUK M. 13) .302

15. TAM YARGI DAVASININ HÜKMÜ .317

16. TAZMİNAT ÖDEMEK DURUMUNDA KALAN İDARENİN SAĞLIK

PERSONELİNE RÜCU ETMESİ318

17. DAVA DEĞERİNİN ARTIRILMASI .326

18. AVUKATLIK ÜCRETİNİN HESAPLANMASI.335

19. FAİZİN HANGİ TARİHTEN İTİBAREN İŞLETİLECEĞİ SORUNU 339

20. İDAREYE BAŞVURU KAPSAMINDA İDAREDEN TALEP EDİLEN

MİKTARLA DAVA DİLEKÇESİNDE BELİRTİLEN DAVA DEĞERİNİN

AYNI OLMASI GEREKİP GEREKMEDİĞİ HUSUSU342

21. MAKUL SÜREDE YARGILANMA HAKKI 342

22. 7406 SAYILI KANUN VE EK 18. MADDE İLE SAĞLIK MESLEK

MENSUPLARININ HUKUKÎ SORUMLULUĞUNDA YENİ DÖNEM 348

KAYNAKLAR357